Niedziela, 25 października
Imieniny: Darii, Kingi
Czytających: 6190
Zalogowanych: 7
Niezalogowany
Rejestracja | Zaloguj

Najstarsze cmentarze obecnej Jeleniej Góry

Wiadomości: Jelenia Góra
Poniedziałek, 4 listopada 2013, 7:04
Aktualizacja: Wtorek, 5 listopada 2013, 6:15
Autor: Mea
Fot. Muzeum Przyrodnicze
Dwie daty w życiu człowieka są pewne: narodzin i śmierci. Każde skupisko ludzi, każda osada ma więc obok miejsca gdzie stoją domy żyjących, także miejsce, gdzie chowano zmarłych. Każdemu „polis” – miastu żywych towarzyszyło zawsze „nekropolis”, czyli miasto umarłych (stąd nekropolia).

- Jelenią Górę lokowano w drugiej połowie XIII w., ale dokładna data powstania miasta nie jest znana. Pierwsza wzmianka o jego obywatelach (mieszczanach) pochodzi z 1288 r. Z legend wiadomo, że przed powstaniem miasta miała istnieć osada u podnóża Wzgórza Krzywoustego. Obok niej na wzgórzu stał kościół św. Wolfganga, a przy nim funkcjonował cmentarz – mówi Stanisław Firszt, dyrektor Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze.

Gdy zakładano miasto, wewnątrz umocnień zawsze wydzielano teren kościelny z poświęconą ziemią, na której wznoszono kościół parafialny i zakładano cmentarz. W Jeleniej Górze, w końcu XIII w., wybudowano kościół p.w. św. Erazma i Pankracego, wokół którego powstała nekropolia. Pierwsza zmianka o tej świątyni pochodzi z 1304 r. Z biegiem lat cmentarz mający ograniczoną przestrzeń, zapełnił się i trzeba było znaleźć nowe miejsce pochówków w pobliżu miasta.

- Rada miasta Jeleniej Góry w XV w. postanowiła założyć nowy cmentarz za Bramą ul. Długiej, przy drodze w kierunku Cieplic, po prawej stronie przy obecnej ul. Wolności. Wybudowano tam w 1449 r., kaplicę św. Ducha, która pełniła funkcję kaplicy cmentarnej. Świątynia ta została rozebrana na początku XX w., bowiem wstrząsy jeżdżących obok tramwajów spowodowały pękanie jej murów. Wyposażenie tej kaplicy, tzn. prospekt organowy, elementy wystroju i wyposażenia ołtarza, znajdują się w Muzeum Karkonoskim w Jeleniej Górze – opowiada dyrektor.

W XVI w., po wystąpieniu Lutra, coraz więcej mieszkańców Jeleniej Góry przechodziło na protestantyzm. Ewangelicy chcieli mieć własny cmentarz. Założyli go za Bramą Wojanowską, po prawej stronie w kierunku dzisiejszej ul. 1 Maja. Obecnie stoją tam kamienice. Funkcję kaplicy cmentarnej tej nekropolii pełniła wtedy kaplica św. Anny. W czasie wojny 30-letniej cmentarz ten zniwelowano, a na jego miejscu zbudowano umocnienia ziemne, wzmacniając obronność miasta od wschodu (od tej strony najłatwiej było dostać się pod mury).

- Na początku XVIII w., już po okresie kontrreformacji, zaczęto budować Kościół Łaski, obecny Podwyższenia Krzyża Świętego. Wokół powstał cmentarz i zbudowano z czasem grobowce najbogatszych kupców jeleniogórskich, którzy mianowali się ”Władcami Woali”. W XIX w. weszły nowe przepisy sanitarne, nakazujące, by cmentarze zakładać poza miastem. A oba jeleniogórskie, katolicki przy kaplicy św. Ducha i ewangelicki przy Kościele Łaski, w związku z rozbudową miasta, znalazły się w jego centrum. Dlatego w latach 1874-1876 założono nowy cmentarz komunalny za miastem, przy obecnej ul. Sudeckiej, zwany dzisiaj „starym cmentarzem”. Wejście na jego teren znajdowało się od wschodu, a przy głównej alei zbudowano niewielką kaplicę, biura i ogrodnictwo w 1886 r. Budynki te istnieją do dzisiaj. Nekropolia przeznaczona była dla chrześcijan. Zarówno dla katolików, jak i ewangelików. Jej regulamin oparto na regulaminie cmentarza legnickiego, który powstał w 1864 r. – mówi Stanisław Firszt.

Stary cmentarz żydowski do XIX w. istniał prawdopodobnie w okolicach ul. Nowowiejskiej, na przeciwko obecnego Uniwersytetu Ekonomicznego. Później tak jak nekropolię chrześcijańską, także nowy kirkut założono przy dzisiejszej ulicy Sudeckiej, naprzeciwko chrześcijańskiego cmentarza komunalnego. Do dzisiaj istnieją pozostałości po macewach i kamień upamiętniający to miejsce.

- Wraz z rozwojem miasta powiększał się również cmentarz, na którym zaczęło brakować miejsca. W 1900 r. rozszerzono go w kierunku zachodnim, w stronę obecnej ul. Mickiewicza. Po dziesięciu latach został ponownie rozbudowany w kierunku południa, czyli w stronę osiedla Czarnego. 10 listopada 1910 r. powstał projekt nowoczesnej kaplicy. Jej budowę rozpoczęto dopiero po ponownym rozszerzeniu cmentarza w kierunku południowo-wschodnim, czyli w stronę Łomnicy. Tam na wzgórku w latach 1913-1914 wybudowano kaplicę z nowoczesnym krematorium. Od 1914 r. zaczęto w Jeleniej Górze palić zwłoki. Pierwsze pole urnowe powstało naprzeciwko wejścia głównego do kaplicy, w tak zwanym „lasku brzozowym”. Został tam później pochowany m.in. pierwszy nadburmistrz Jeleniej Góry Artur Hartung. Nagrobki, a częściej głazy przykrywały znajdujące się tam urny. Między nimi chowano po wojnie Polaków w trumnach - opowiada dyrektor.
W latach 90’ XX w., kiedy „stary cmentarz” już się zapełnił, wybudowano tzw. nowy cmentarz przy obecnej ul. Sudeckiej wraz z kaplicą, na wysokości osiedla Czarne.

Warto wspomnieć, że już po I wojnie światowej w latach 20’ XX w. Jelenia Góra wchłaniała inne miejscowości. Wieś Kunice przy obecnej ul. Wolności, miała własny cmentarz.

- W 1976 r. do Jeleniej Góry przyłączono Cieplice. Pierwszy cmentarz znajdował się tu przy kościele św. Jana Chrzciciela i klasztorze już od końca XIII w. W połowie XVIII w. w Cieplicach wybudowano kościół ewangelicki, obok którego również założono cmentarz, funkcjonujący do końca XIX w. Obecnie na jego części jest parking. W XIX w. założono nową nekropolię chrześcijańską wraz z kaplicą obok dzisiejszego dworca PKP w Cieplicach przy ul. Jagiellońskiej. Nowy cmentarz dla Cieplic założono w latach 90’ XX w. przy ul. Krośnieńskiej – wyjaśnia Stanisław Firszt.

Sobieszów, również przyłączony do Jeleniej Góry był wsią, w której znajdował się kościół św. Marcina o średniowiecznym rodowodzie. Obok niego funkcjonował cmentarz. W XVIII w. ewangelicy wybudowali tu kościół (dzisiejszy kościół parafialny) i założyli własny cmentarz. W drugiej poł. XIX w. utworzono chrześcijański cmentarz komunalny przy obecnej ul. Romera, funkcjonujący do dziś.

- Na terenie Zabobrza, budowanego od lat 60’ XX w., niegdyś znajdowały się dwie wsie: Strupice (dzisiejsza ul. Wiejska) i Raszyce. Stał tu kościół św. Wojciecha, a obok niego funkcjonował cmentarz. Ostatnie pochówki odbyły się w latach 70’ XX w. Dzisiaj nekropolia ta została wchłonięta przez rozwijające się osiedle – mówi dyrektor.

Kolejną miejscowością, będącą częścią Jeleniej Góry jest Maciejowa. Od średniowiecza stoi tam kościół, wokół którego jest do dzisiaj funkcjonujący cmentarz katolicki. Poniżej, bliżej dzisiejszej ul. Wrocławskiej, ewangelicy stworzyli swoją nekropolię. Dziś jest tam tablica upamiętniająca ten fakt.

- Podobnie było w Grabarowie, Goduszynie i Jagniątkowie. Nawet przez liczbę cmentarzy, tych starych, istniejących, ale nie używanych, czy też używanych nieprzerwanie i budowanych nowych, Jelenia Góra jest specyficznym miastem nie tylko w skali Dolnego Śląska. Dawne cmentarzyska sprzed wieków i zapomniane już cmentarze często są pod naszymi stopami, ale czas zatarł całkowicie pamięć o nich. Tak więc świat żywych i umarłych łączy się, bo śmierć jest tylko końcem drogi życia, a życie jest tylko początkiem drogi prowadzącej nieuchronnie do śmierci – dodaje Stanisław Firszt.

Ogłoszenia

Czytaj również

Komentarze (54) Dodaj komentarz

~jed25 4-11-2013 7:19
KAŻDEJ polis, droga Redakcjo, a nie "każdemu".
~Grześ 4-11-2013 7:22
Jak zwykle - serdeczne dzięki za ten materiał Pozdrawiam i czekam z niecierpliwoscią na następne opowiesci.
~soc-lib 4-11-2013 8:01
Wszystko OK,a co z miejscami grzebanymi przed przyjęciem hrześcijaństwa? Teżciekawy temat.Jedyny biznes który trzyma się mocno.
~ 4-11-2013 8:18
hrzescijanstwa..hmhmmmm....
~jel 4 4-11-2013 8:20
dlaczego nie wspomniano o cmentarzu przy ulicy Morcinka gdzie teraz straszy niedokończony kościół
~ 4-11-2013 9:27
A ja pamietam taki stary cmentarz-poniemiecki- przy ul. Krakowskiej, kolo elewatorow/Lomnicka.Czy ktos kojarzy?
~ 4-11-2013 9:40
tak ja tez wiem o tym cmentarzu byly tam alejki i groby tablice - to chyba byl cmentarz zydowski ale nie jestem pewna , jeszcze w latach 70/80 ktos tam zapalal znicze
~Frank 4-11-2013 10:26
W latach siedemdziesiatych odnaleziono cmentarz przy ulicy Sobieskiego.Bylo to gdzies w okolicy "peweksu" lub tez obok za przystankiem autobusowym>
~Anonim2 4-11-2013 10:42
Dziekuję za tyle, proszę o jeszcze...W nawiązaniu do wpisu z 08:20, brak wzmianki o cmentarzu przy ul. Morcinka, na którym jeszcze po wojnie chowano zmarłych. Jak wynika z innych wpisów przwdopodobnie jest jeszcze wiele zapomnianych nekropoli. Pozdrawiam.
~ 4-11-2013 11:02
do 10:33- nieprawda. Nie jest zakazane. Nie ma po prostu takiej tradycji. Poczytaj:http://www.kirkuty.xip.pl/ciekawostkipelny.htm
CН.W.D.P. 4-11-2013 11:07
ZDEJMOWANIE CZAPKI TEŻ DOZWOLONE??
~szumsia 4-11-2013 11:14
U stóp zamku "Chojnik" jest cmentarzyk, na którym jest kilka mogił. Wymaga opieki i konserwacji. Ku pamięci!!
~ju 4-11-2013 11:16
Dwie daty w życiu człowieka są pewne: narodzin i śmierci: no tu z tą drugą datą bym polemizował ponieważ(a mówię to jako były gliniarz) gdy jakieś zwłoki zostaną znalezione a rozkład zwłok jest daleko posunięty lub pozostał sam szkielet to datę śmierci jest ustalić ciężko lub ustala się ją w przybliżeniu
~ja 4-11-2013 12:08
Czy może zna ktoś historię małego cmentarzyka przy osiedlu Orle?
~ 4-11-2013 12:31
DOLNOŚLĄZAK. Świadom jestem, że moje polemika z panem Firschtem /sorry - Firsztem/ odebrana zostanie jako nieporadny dyskurs między "a...lfebetą historycznym" a wybitnym historykiem za jakiego jest uważany pan Firscht /sorry Firszt/. Polemikę tę jednak podejmuję zwłaszcza po zamieszczaniu przez pana Firschta /sorry/Firszta/ w treści publikacji następującego zdania, cyt: "........Jelenią Górę lokowano w drugiej połowie XIII w., ale dokładna data nie jest znana. Pierwsza wzmianka o jego obywatelach /mieszczanach/ pochodzi z 1288 r. Z l e g e n d wiadomo, że przed powstaniem miasta miała istnieć osada u podnóża Wzgórza Krzywoustego......." Wg mnie zamieszczona informacja jest dezinformacją i wymaga pilnej a...lizy historyków narodowości polskiej. Cdn
~ 4-11-2013 13:04
Cd. z 12:31. Mieszko I, założyciel Polski w 966 roku określił granice państwa, w skład którego wchodził Dolny Śląsk. Założenie Jeleniej Góry datuje się na 1108 rok /a nie jak wg p. Firszta 1288 r./ i przypisywane zawsze było / nawet przez samych Niemców/ przez Bolesława Krzywoustego. W maju 1911 r. - ówcześni Hirschbergere - ukończyli budowę wieży, cyt.: "dla uczczenia 800-lecia legendarnego wzniesienia w tym miejscu zamku przez polskiego księcia Bolesława III Krzywoustego". W 1945 roku, gdy polscy pionierzy przejmowali miasto w kościele Erazma&Pankracego był zawieszony szyld pisany gotykiem, informujący że miasto założone zostało przez słowiańskiego księcia Bolesława w 1108 roku. Cdn. DOLNOŚLĄZAK
~ 4-11-2013 13:39
Cd. z 13:04. Nie wiem jaki cel przyświeca p. Firschtowi /sorry Firsztowi/ w kreowaniu odmiennej - od dotychczas obowiązującej - prawdy historycznej o założeniu Jeleniej Góry. Starałem się dociec z jakich źródeł historycznych korzystał p. Firscht /sorry Firszt/. Z pomocą pasjonatów historyków /narodowości polskiej/ dotarłem do Biblioteki Narodowej Republiki Federalnej Niemiec, na półkach której znajduje się książka pt. "Das alte Hirschberg zwischen Handel und Poesie. Eine 700 jahrige Stadt in Herzes Europas im Spiegel ihrer Geschichte", Autor: Erle Back, wydanie 1992 rok. Autorka urodziła się w 1927 roku w Hirschberg im Riesengebirge, zmarła w 1996 r. na terenie Badenii-Wirtembergii. Z zawodu była dziennikarką. Należała do Związku Wypędzonych. Bez naukowego tytułu. Cdn. DOLNOŚLĄZAK
~ 4-11-2013 14:06
Cd. z 13:04. Do redakcji "Jelonki". Temat publikacji jest arcyciekawy. Wsparty autorytetem osoby znanej i - przez jeleniogórzan - bardzo szanowanej. Nie zarzucam panu dyrektorowi muzeum przyrodniczego zlej woli. Proszę jednak redakcję aby w przyszłości zechciała weryfikować przekazywane informacje historyczne, gdyż przekaz spaczony może wyrządzić wiele szkód, szczególnie w umysłach nie tylko polaków. DOLNOŚLĄZAK
~ 4-11-2013 14:20
Do Dolnoślązak /sorry dolnoślązak/ - czy pan ma jakieś kompleksy? A artykuł bardzo ciekawy, chociaż przydałoby się więcej zdjęć.
~do dolnośl.. 4-11-2013 15:07
Nazwisko Pana Firszta ma pochodzenie niemieckie od wersji oryginalnej która jest zupełnie inna (sprawdź hasło "Głuchoniemcy").Do tej grupy Polaków należą ,m.in.: Kromer,Lelewel,Pol,Brickner,gen.Schyling,gen.Kleberg,adm.Unrug i inni. Nikt o zdrowych zmysłach nie powie ,że działali Oni na szkodę Polski lub głosili nieprawdę.
~@ 4-11-2013 15:20
Dolnoślązaku (sorry, Unterslesischer), nieładnie czepiać się cudzego nazwiska - pan Firszt - to Firszt. Równiż dla "świadomego" Dolnoślązaka.
~ 4-11-2013 17:16
Nic nie zarzucam dyrektorowi. Proszę tylko, ażeby profesjonalni historycy narodowości polskiej zechcieli ustalić czy dyr.Firszt, prezentując swoją wersję założenia Jel.Góry posiłkował się informacjami, zawartymi w książce pt. "DAS ALTE HIRSCHBERG ZWISCHEN HANDEL UND POESIE. EINE 700 JAHRIGE STADT IM RIESENGEBIRGE IN HERZES EUROPAS IM SPIEGEL IHRER GESCHICHTE". wydanej w 1992 r. autorstwa Erle Back. Autorka urodzila sie w 1927 roku w Hirschberg im Riesengebirge /zm. w 1996 Badenia Wirtembergia/, z zawodu dziennikarka, należala do Związku Wypędzonych. Bez tytułu naukowego. Książka jest dostępna w Bibliotece Narodowej Republiki Federalnej Niemiec. DOLNOŚLĄZAK
~ 4-11-2013 17:28
Czytanie ze zrozumieniem jest cenne. Czy Jelenia Góra założona została w 1108 r. przez Bolesława Krzywoustego? /tak jak dotychczas nas nauczano i o czym świadczą nawet niemieckie dokumenty historyczne/? Czy Jelenia Góra założona została /wg wersji sugerowanej przez dyr. Firszta/w 1288 r. a jej założycielem nie był B.Krzywousty? /tak jak to jest zaprezentowane w książce wydanej w 1992 roku i przechowywanej w Bibliotece Narodowej RFN/? DOLNOŚLĄZAK.
~skand57 4-11-2013 17:32
Cmentarz na Morcinka/dawniej Uhlandstr./ należał zapewne do wsi Kunice /Cunnersdorf/ włączonej do miasta na początku XXw.- okolice Małej Poczty. P.Firszt wyraźnie pisze, że Kunice miały własny cmentarz.
~gośc 4-11-2013 17:44
To ja jeszcze dodam, że Strupice i Raszyce to ta sama, jedna wieś. Cmentarz na ul. Krakowskiej był ewangelicki, był przeznaczony dla mieszkańców Grabar i w późniejszym okresie Osiedla Łomnickiego. Niezwykłe wrażenie robi też stary cmentarz ewangelicki na Czarnem. Niestety jest dewastowany, co cenniejsze nagrobki już dawno zniknęły. Oficjalnie nigdy nie został on zlikwidowany.
~bart 4-11-2013 17:50
Bardzo ciekawy artykuł, aczkolwiek zauważyłem pewną nieścisłość - w czasach wsi Strupice nie było parafii św. Wojciecha, a mały kościół (do którego dobudowano ten duży w latach 70.-80.) nosił wezwanie św. Jerzego.
~tyrt 4-11-2013 18:11
Były cmentarz przy rzece kamiennej zaraz obok osiedla Orle to miejsce pochówku trzech osób z tzw wyższych sfer. centralnie pochowany był Feldmarszałek Hans Ernst von Zieten tzw Zieten von dem Busch. Obok jego żona, oraz spokrewniony z nimi Generał Sigismund Lorenz von Schlichting. Wszyscy zapisani w historii niemiec i śląska. Zieten był właścicielem pałacu (dzisiejszy stoczniowiec przy ulicy Jagiellońskiej) zaś Schlichting to także krewny tych Schlichtingów z Szlichtyngowej (miasteczko niedalego Głogowa)Pamiętam ten cmentarz jeszcze w stanie znośnym w wczesnych latach pięćdziesiątych . Kiedyś postanowiłem zbadać historię pochowanych tu osób i trochę tych informacji udało sie zebrać.
~!!! 4-11-2013 18:16
Nikt nie wspomina byłego cmentarza w Cieplicach /obecnie plac Kombatantów /zlikwidowany w latach 70 .
~ 4-11-2013 18:19
Dolnoślązak podnosi bardzo ważne sprawy dla kontynuacji naszej państwowości na ziemi jeleniogórskiej. Nie uważam, aby pisząc swoje teksty internauta ten miał jakieś kompleksy. Proszę zauważyć moment obchodów dziewięćsetlecia Jeleniej Góry, obchodzonego w 2008 roku. Czyżby nasze miasto pośpieszyło się z tymi obchodami o 180 lat? Czy te pieniądze zostały wywalone w błoto, a miasto razem z jego władzami ośmieszyli się? Jeśli tak było, to dlaczego pan Firszt wtedy nie oponował, nie wskazał ówczesnemu prezydentowi miasta, że na huczne fetowanie dziewięćsetlecia Jeleniej Góry jeszcze za wcześnie o 180 lat? Wówczas również zajmował stanowisko, dzięki któremu miał łatwy dostęp do poprzedniego prezydenta miasta.
~ 4-11-2013 18:22
do 04-11-2013 18:16 | ~!!! | czytaj dokładnie, w artykule jest mowa o nekropolii założonej przy kościele ewangelickim, to właśnie był cmentarz na obecnym placu Kombatantów. Pamiętam go, był przy KOŚCIELE EWANGELICKO-AUGSBURSKIM.
~ 4-11-2013 18:25
"Jelenią Górę lokowano w drugiej połowie XIII w., ale dokładna data powstania miasta nie jest znana. Pierwsza wzmianka o jego obywatelach (mieszczanach) pochodzi z 1288 r. " - dlaczego dziennikarka nie dociekała, w jakimż dokumencie jest ta pierwsza wzmianka i gdzież ten dokument obecnie się znajduje? I w takim razie dlaczego obchody dziewięćsetlecia obchodziliśmy już w 2008 roku???
~historyk 4-11-2013 18:40
"Dwie daty w życiu człowieka są pewne: narodzin i śmierci." To pani Mea jest pewna daty swojej śmierci? Ciekawe... Znam starsze osoby, które również nie są pewne daty swoich narodzin, co jakby przeczy "złotym myślom" pani Mei. A może chodziło jej, że dwie RZECZY w życiu człowieka są pewne, a nie dwie DATY?
~śniezyczka 4-11-2013 19:01
Daty właśnie są bardzo niepewne :)
~ 4-11-2013 19:16
A gdzie cmentarz przy kościele ewangielickim w Cieplicach w latach 70 zalano go asfaltem i wszystko OK, Polacy chrześcijanie tego nie widzą ba na cmentarzu przy ulicy Morcinka stawiają kościół, wstyd i tyle !!
~ 4-11-2013 19:35
W centrum Cieplic był piękny cmentarz z grobowcami obok kościoła ewnagielickiego, zniszczono go z premedytacją, no ale gdy niszczono polskie cmentarze we Lwowie, Wilnie , Stanisławowie to było niecne ze strony władz wschodnich, a u nas cacy bo my to Polacy a tam wredni Ruski i Ukraińcy. To jest teoria głoszona przez PiS i kościół katolicki My pepkiem Europy na kolana choloto.
~ 4-11-2013 19:42
Po cmentarzu poniemieckim na ulicy KOrczaka- Wolności pozostał tylko parczek pijacki przy biedronce, o dziwo I historyk p. Z o tm nie mówi a jest czego się wstydzić
~ 4-11-2013 20:01
do 04-11-2013 19:35 | - nie pisz bzdetów, bo ten cmentarz nie usunięto za pisu, ale za komuny, w latach siedemdziesiątych, gdy nikt jeszcze nie przewidywał, że będzie jakiś pis. To nasze jeleniogórskie komunistyczne władze usunęły ten cmentarz, ale groby przenoszono na cmentarz przy Jagiellońskiej, przynajmniej tak wtedy się słyszało. Pretensje miej nie do kościoła katolickiego, bo on do zniszczenia tego cmentarza ręki nie przyłożył. W kościele ewangelickim był pastor. Mógł oponować przeciw władzom miasta. Mógł nagłośnić tę sprawę, bo miał kontakty również w Niemczech.
~Chronos 4-11-2013 20:51
To daty w życiu człowieka są ważne ,bo dni i daty następują po sobie czy chcemy tego czy nie,czy zdajemy sobie z tego sprawę czy nie .Jeśli komuś jest pisane urodzić się 5 sierpnia to tak będzie,choćby nie znał kalendarza i jeśli ma umrzeć 10 sierpnia to umrze tego dnia i tej daty choćby był nawet chory umysłowo i nie wiedział o tym ,że żyje. To tak do ~historyka. A rzeczy pewnych w ogóle nie ma ,chyba , że "te rzeczy" (chociaż to też jest niepewne).
~ 4-11-2013 21:42
do20. 01 wszyscy pisuary urodziły si ę po latach 70 ? i od tej pory głoszą głupoty
Piipi Jelonkowa 4-11-2013 21:47
..do - [~Dolnoslazak ] .. ja natomiast wierze Rudemu i Groszkowi ! .. bo to wlasnie oni widzieli na wlasne oczy .. jeszcze z y w e g o naszego herbowego j e l e n i a !
~ 4-11-2013 21:55
do 20.01 kto widział grobowce przenoszone na ul, Jagielońska, nic takiego nie było, po prostu je zniszczono nie należy pisać, że zrobiły to władze komunistyczne dopósciło się tego społeczeństwo J. Góry z wyrachowania bądż ze strachu, w społeczeństwie tym były też byłe i obecne władze Pis , chyba to logiczne , prawdę powiedziawszy komuny prawdziwej to w Polsce nigdy nie było i tyle gdyby była to wielu PZPR-owców siła rzeczy nie mogłoby być Pisowcami, nie istnieli by na tym padole..
~ 4-11-2013 22:12
do 20.01. Ciekawe co na to w tym czasie mówiły Urzędy np. Nadzór Budowlany ( p. Jaśkiewicz,) Konserwator Zabytków i tutaj trzeba widzieć winę uległość urzędniczą, strach przed władzą w tym czasie panującą, i do tej pory nikt ich nie pociąga do odpowiedzialności dalej są na świecznikach tych Wydziałów UM po zmianach opcji politycznych, służą wiernie teraz PO.
~ 4-11-2013 22:21
No nie słyszałem pomimo swoich 75 lat, aby kościół protestował gdy niszczono cmentarze poniemieckie w Cieplicach, Wojcieszycach, Szklarskiej Porębie, cmentarz niemiecki przy ulicy Krośnieńskiej ( obecnie ogród działkowy ), cmentarz ż...owski przy ul.Sudeckiej, przy ul. Morcinka,
~hubert 4-11-2013 22:25
Do 20.01 najlepiej i pewnie napisać to nie my to Komuna likwidowała zabytki, a Pis to tylko młodzi ludzie , wyjątek to Maciar i Kaczka
~ 4-11-2013 22:35
Ciekawe dlaczego p. Firszt nie wspomniał o niewygodnych władzy likwidowanych cmentarzach, znowu strach partyjny, strach przed " czarnymi ", odnowa komuny
~mnj 4-11-2013 23:31
Cmentarz przy ewangelickim w cieplicach nie zostal ekshumowany..jezdzimy po grobach..... Przy morcinka byl maly cmentarz. Sa mapy na ktorych jest zaznaczony(sam widzialem) teraz stoja tam... budynki. Podobnie kirkut naprzeciw Uniwerka Ekon. Dokladnie to jadacw gore ulicy po prawej stronie zaraz za ulica studencka.... Ciekawostka: przy Krzyzu Milenijnym sa groby Wandali sprzed 2500 lat. Za Optyczna sprzed 2400 lat.
~gerwazy 4-11-2013 23:56
a co się stało z grobami zaraz po 2 giej wojnie ??? czy ekshumowano ciała obywateli niemieckich ? jeżeli tak to gdzie ? Na największym cmentarzu w Jeleniej najstarsze groby maja datę lat czterdziestych.
~ 5-11-2013 0:38
W latach 70 -tych w grobowcach wokół Kościoła Garnizonowego było bardzo dużo trumien z prochami, nikt się tym nie przejmował , włącznie z proboszczem, w tym czasie byłem uczniem Technikum Mechanicznego przy ul. Kilińskiego, przerwach chodziło się ta, na dymka , tam nauczyciele nie pilnowali.I co w tym temacie zadziałał kościół katolicki, wstyd być katolikiem , cudze za lasem swoje pod nosem !
~ 5-11-2013 0:56
Dlaczego w w czasie Wszystkich Świętych na cmentarzu W Cieplicach zbierano datki na seminarium w Legnicy, to jest przekręt pierwszej klasy, w tym czasie datki zbierane od wiernych , przede wszystkim winne być zużytkowane na renowacje zaniedbanych cmentarzy, a nie trafiać na kształcenie miernot katolickich .
~do Chronos 5-11-2013 3:38
Ty filozof, ile ty wczoraj wypiłeś? Co to znaczy "komuś jest pisane"? Twierdzisz, że nie masz wpływu na swoją śmierć? Zrób taki eksperyment: zapisz sobie datę swojej śmierci na 1 stycznia 2014 r., a potem w następny dzień pójdź na wysoką skałę i rzuć się w dół. I przekonasz się, jak pewna jest data twojej śmierci. Podobnie z narodzinami - jakby twoja mama postarała się o aborcję, to zmieniłaby się data twoich narodzin, a może w ogóle by jej nie było. Tak więc historyk ma całkowitą rację: pewne są rzeczy (narodziny i śmierć), a nie ich daty. I nie ma coś takiego jak "komuś pisane".
~Bolko. 5-11-2013 23:04
Po włączeniu Cunnersdorfu do Hirschbergu, w dniu 1 kwietnia 1922 roku, Niemcy oficjalnie już nie używali tej pierwszej nazwy. Wiem co piszę, gdyż posiadam korespondencję z tamtych lat adresowaną na Girnthstrasse (ul. P. Skargi) w Hirschbergu, a nie w Cunnersdorfie. Urodziłem się na tej ulicy w 1948 roku i również nigdy po wojnie rejon ten nie miał spolszczonej nazwy: Kunice (korespondencja rodzinna).
~ali 7-11-2013 18:37
Żadna data -ani narodzin ani śmierci nie jest pewna, policjant dawał przykłady daty śmierci, znam różne przypadki niepewności daty urodzenia począwszy od pijanego kościelnego prowadzącego księgi kościelne (notujacego zgłoszenie równie pijanego szczęśliwego ojca) do świadomego samodzielnego ustalania daty urodzenia dla różnych potrzeb, np. aby (nie) pójść do wojska (przykład film 4 pancerni) aż po celowe odmładzanie się przez kobiety (również okres II wojny). Pewne jedynie są zdarzenia: urodziny i śmierć (traktując wyjątki wniebowstąpienia jako potwierdzenie reguły)
~Hist. Sudety 9-11-2013 18:23
Witam, co do cmentarza przy ulicy Krakowskiej, czyli Hartauerfriedhof to jeszcze jakiś czas temu były wydane zalecenia konserwatorskie dot tego terenu, można sobie poczytać tutaj: http://historycznesudety.cba.pl/art/krakowska.html Co do cmentarza przy ul. Wolności przy Biedronce (dawny Plus) to został on zlikwidowany w momencie, kiedy ruszyła budowa schronu, który się tam znajduje. Obecnie jest on zasypany. Odniosę się jeszcze do tego co pisał Dolnoślązak. Warto czasem przyjrzeć się kto, z kim, kiedy i za co bo może się okazać, że dane osoby są zupełnie kimś innym (nie odnoszę się do osoby p. Firszta, wskazuję tylko kierunek rozumowania). Pozdrawiam, Stowarzyszenie "Historyczne Sudety".
~Autor 20-04-2014 11:01
Witam, jeszcze jest stary cmentarz przy ulicy Malinowej na osiedlu Czarne, brak źródeł na jego temat. Cmentarz jest na planie kwadratu otoczony drzewami.

Dodaj komentarz

Zaloguj
0/1600

Czytaj również

Copyright © 2002-2020 Highlander's Group