Środa, 5 sierpnia
Imieniny: Mariana, Marii, Stanisława
Czytających: 6091
Zalogowanych: 6
Niezalogowany
Rejestracja | Zaloguj

Z dziejów Zabobrza – jak powstała dzielnica

Wiadomości: Jelenia Góra
Poniedziałek, 26 października 2015, 7:34
Aktualizacja: Wtorek, 27 października 2015, 12:28
Autor: Karolina Matusewicz
Takie były początki. Fot. Archiwum TPJG
Fot. Archiwum S. Firszta
Strupice, przed wojną i krótko po niej istniejące jako wieś, w 1954 roku stały się częścią Jeleniej Góry. Kilka lat później rozpoczęła się na tym terenie budowa osiedla mieszkaniowego, które na przestrzeni pięćdziesięciu lat rozrosło się do wielkich rozmiarów i obecnie stanowi jedną z największych i najważniejszych dzielnic Jeleniej Góry.

W 1945 roku po objęciu wszystkich terenów i miejscowości w Kotlinie Jeleniogórskiej przez administrację polską, zmieniono nazwy na tym terenie. Ludność niemiecka stopniowo opuszczała domy i zagrody, a na jej miejsce przybywali osadnicy, głównie z terenów tzw. centralnej Polski i Kresów dawnej II Rzeczypospolitej, wypędzeni ze swoich domów na mocy układów „sojuszników” Polski ze Stalinem. Proces ten trwał do 1948 roku. Wiosną 1946 roku powstał w Jeleniej Górze Zarząd Nieruchomości, administrujący majątkami ziemskimi dawnych wsi miejskich, w tym Raszyc, jak wówczas nazywano Strupice (Straupitz). Nazwę wsi Raszyce, z dniem 12 grudnia 1946 roku, zamieniono na Strupice. Nazwa Raszyce pozostała jednak zwyczajowo dla określenia całego obszaru należącego do Strupic, obejmującego pola i łąki, wraz z terenem kościelnym i willą Erfurtów – opowiada Stanisław Firszt, dyrektor Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze.

Dawna papiernia od 1947 roku stała się częścią Jeleniogórskich Zakładów Papierniczych. W 1949 roku w Strupicach powstała 554 Dolnośląska Drużyna Harcerek im. M. Skłodowskiej-Curie, którą prowadziła Ewa Murzynkowska. W 1954 roku we wsi utworzono Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną, obejmującą ok. 12 proc. ziemi należącej do Strupic. W tym czasie PGR użytkował tylko 1,6 proc., a gospodarstwa indywidualne aż 83,4 proc. całego areału.

- Z biegiem lat, do rozrastającej się Jeleniej Góry, która w 1946 roku liczyła 39.100 mieszkańców, zaczęto przyłączać kolejne tereny i miejscowości. Uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 roku, przyłączono Strupice (od 1955 roku). W 1959 roku zmieniono tam nazwy dróg wewnętrznych (ulic). Trakt główny wzdłuż Bobru od 1945 roku nazywał się ul. Wiejską i tak pozostawiono. Ulice boczne w sąsiedztwie papierni zmieniły nazwy: ul. Rzeczna (od 1959 do 1976; od 1977 roku ul. Wiosenna), ul. Łąkowa (od 1959 do 1976; od 1977 ul. Letnia). Ulica Jordana, istniejąca od 1945 roku, nie zmieniła nazwy. Na polach, gdzie wcześniej uprawiano zboże i ziemniaki, gdzie pasły się owce i krowy, miało niebawem wyrosnąć nowe miasto – mówi S. Firszt.

W 1960 roku opracowano projekt budowy nowoczesnego, jak na owe czasy, osiedla mieszkaniowego z „wielkiej płyty”. Miało ono powstać na terenie pomiędzy ul. Legnicką (nazwa od 1947 roku; od 1999 roku al. Jana Pawła II), przy której stała willa należąca niegdyś do Erfurtów, a Bobrem, obejmujące obszar 23 ha. Osiedle to planowano zbudować w latach 1963-1974 pod nazwą Osiedla Piastowskiego. Docelowo miało tu zamieszkać 9500 osób. Ostatecznie osiedle nazwano Zadobrzem, ponieważ względem Jeleniej Góry znajdowało się za Bobrem. Jego makietę przedstawiono w 1961 roku, a wznieść go miało Jeleniogórskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Mieszkaniowego. W rezultacie powstało o wiele większe osiedle, które znacznie przerosło oczekiwania projektantów. Składa się ono dzisiaj z czterech części na terenie projektowanym i na terenie między al. Jana Pawła II a Jeżowem Sudeckim. Są to Strupice, Zabobrze I i II oraz Zabobrze III (makietę tej części zaprezentowano w 1985 roku).

- Ta część Jeleniej Góry rozbudowuje się i rozwija nadal. Liczba jej mieszkańców niemal dorównuje liczbie mieszkańców najstarszej części Miasta. Planowano, że w 1995 roku Jelenia Góra miała liczyć od 120.000 do 150.000 mieszkańców (w rzeczywistości liczba mieszkańców osiągnęła ponad 95.000), z czego spora część miała przypaść na Zabobrze. Tak się niestety nie stało, a liczba mieszkańców obecnie drastycznie spadła i nie przekracza 90.000 osób. Zabobrze i tak jest najludniejszą dzielnicą miasta i nadal, choć wolno, rozbudowuje się. Tereny pod zabudowę coraz bardziej się kurczą. Nowe osiedla Zabobrza stykają się już bezpośrednio z Jeżowem Sudeckim. Pozostały do zabudowania tereny pomiędzy Jeleniakiem a Bobrem, za szpitalem w kierunku Grabarów. Dzisiaj istnieją tu jeszcze ogródki działkowe i pola uprawne – opowiada muzealnik.

Zabobrze powstawało etapami. W pierwszym okresie, od początku lat 60.XX wieku, budowano Zabobrze I, następnie w latach 70. Zabobrze II, a w latach 80. i 90. Zabobrze III. Ulicom na Zabobrzu nadawano nazwy polskich muzyków, kompozytorów i wykonawców: Ignacego Paderewskiego, Karola Szymanowskiego, Ludomira Różyckiego, Michała Kleofasa Ogińskiego, Mieczysława Karłowicza, Oskara Kolberga, Krzysztofa Komedy Trzcińskiego, Stanisława Moniuszki, Józefa Elsnera, Zygmunta Noskowskiego, Grażyny Bacewicz, Jana Kiepury, Tadeusza Sygietyńskiego, Józefa Wiłkomirskiego i Karola Małcużyńskiego, dlatego tę całą nową dzielnicę można nazwać muzyczną. Zabobrze podzielone jest obwodnicą (al. Jana Pawła II) na dwie części. Starsza obejmuje zabudowę dawnych Strupic (najstarsza część dzielnicy na prawym brzegu Bobru), Zabobrze I (część południowo-zachodnia) i Zabobrze II (część północno-wschodnia). Druga część Zabobrza obejmuje tzw. Zabobrze III (część północno-zachodnia), która obecnie bezpośrednio styka się z zabudowaniami Jeżowa Sudeckiego.

Niemal w linii prostej od południowego-wschodu po północny-zachód, w prawie równych odległościach od siebie usytuowane są kościoły. Pierwszy to kościół pw. św. Wojciecha (dawny św. Jerzego w Strupicach) na Zabobrzu II, w środku położony jest zbudowany w ostatnim dziesięcioleciu kościół pw. św. Jana Apostoła i Ewangelisty (na pl. św. Jana Apostoła i Ewangelisty, tuż przy al. Jana Pawła II), na północny-zachód od niego znajduje się kościół pw. św. Michała Archanioła w Jeżowie Sudeckim, oddalony kilkaset metrów od granic Zabobrza. Ten ostatni, jak się przypuszcza, zbudowany był w XVI wieku jako dar mieszkańców wsi uratowanych z panującej wtedy zarazy. Tak naprawdę nie wiadomo dokładnie, kiedy został on zbudowany. Stało się to być może jeszcze w XIV lub XV wieku, kiedy „czarna śmierć” zbierała żniwo. Wezwanie kościoła może również nawiązywać do tych zdarzeń, bowiem patronem świątyni jest Archanioł Michał, do którego przecież zwracają się umierający.

Kiedy rozpoczynało się budowę Zabobrza I (lata 60.XX), cały teren był jednym placem budowy, bez siatki ulic i domów. Oddawane do użytku kolejne bloki z elementów prefabrykowanych (w Jeleniej Górze nie było fabryki domów, więc wszystko było tu dowożone), rzeczywiście tworzyły tylko „blokowisko” będące sypialnią Jeleniej Góry. Na potrzeby powstającego osiedla, przy torach kolejowych zbudowano ciepłownię „Zabobrze”. Nowe osiedle było słabo skomunikowane drogowo z centrum Jeleniej Góry. Sytuację tę poprawiła budowa w latach 70. nowego mostu od strony ul. Złotniczej, tuż przy zakładach papierniczych. Most miał 64,2 m długości. W tym samym czasie, przy ul. Różyckiego, oddano do użytku najnowocześniejszy wówczas w całej Jeleniej Górze pawilon handlowy, w którym ulokowano 10 sklepów, trzy zakłady gastronomiczne, pocztę, bibliotekę i biura. Do 1977 roku, zbudowano następne pawilony handlowe. Przy ul. Różyckiego uruchomiono też korty tenisowe i targowisko – opowiada dyrektor Muzeum Przyrodniczego.

W dalszym ciągu budowano nowe bloki mieszkalne. W 1976 roku oddano do użytku największy budynek spółdzielczy, przy ul. Kolberga, o powierzchni 7901 m2, w którym znajdowało się aż 605 lokali mieszkalnych (bloki takie zwano „mrówkowcami”). Co ciekawe, w tych czasach tworzył swoje najlepsze filmy Stanisław Bareja, rodem z Jeleniej Góry. Nie wiadomo, czy budowa Zabobrza była dla niego inspiracją twórczą, czy był to tylko przypadek, bo wtedy w Polsce wszędzie budowano podobne osiedla.
W 1974 roku Urząd Miejski Jeleniej Góry przekazał Politechnice Wrocławskiej teren i zabudowania dawnej willi Erfurtów przy ul. Legnickiej 10 (nie wiadomo, dlaczego dzisiaj budynek ten nazywany jest „Pałacykiem” lub „Zameczkiem”). W obiekcie tym Bogusław Mielczarek zorganizował, a później wiele lat prowadził Zakład Badawczo-Wdrożeniowy Instytutu Inżynierii Ochrony Środowiska.

- W latach 70. zbudowano też obiekt o przeznaczeniu handlowym przy ul. Komedy Trzcińskiego, zwany popularnie „Blaszakiem”. Po uzgodnieniach Miasta z Jeleniogórską Spółdzielnią Mieszkaniową, jego piętro zajął Osiedlowy Dom Kultury (miało to być rozwiązanie czasowe do chwili zbudowania obiektu przeznaczonego na cele działalności kulturalnej i ta „prowizorka” pozostała do dzisiaj). Na Zabobrzu zbudowano: żłobki, przedszkola, place zabaw i szkoły. Pierwsza była Szkoła Podstawowa przy ul. Paderewskiego („Tysiąclatka”), otwarta w 1969 roku. Następnie Szkoła Podstawowa przy ul. Karłowicza (dziś Gimnazjum nr 4) i Szkoła Podstawowa nr 11 przy ul. Moniuszki, otwarta w 1981 roku. Zbudowano tu także tzw. „Budowlankę” (dzisiaj liceum i technikum) – mówi S. Firszt.

W latach 70.XX zaczęto budowę szpitala wojewódzkiego, która trwała dziesiątki lat. W latach 80. rozpoczęła się budowa Zabobrza III. Od razu wydzielono tam miejsce pod budowę kościoła. Najpierw, w latach 90. powstała kaplica i inne zabudowania parafii. Na początku XXI wieku wzniesiono obok kościół pw. św. Jana Apostoła i Ewangelisty (nieorientowany, ołtarz zwrócony jest na południowy-zachód). W latach 1981-1990 obok kościółka św. Jerzego (dawny kościół parafialny i cmentarny Strupic) na Zabobrzu III, zbudowano nową świątynię wg projektu Mirosława Przyłęckiego, nieorientowaną (ołtarz zwrócony jest a północ),p.w. św. Wojciecha.

Wznosząc kolejne części Zadobrza, nie zapomniano o terenach rekreacyjnych i wypoczynkowych. Założono skwery i małe parki, szczególnie w okolicach ul. Paderewskiego, Różyckiego i Karłowicza. Enklawami zieleni ze starodrzewami są park wokół dawnej willi Erfurtów i nieczynny od lat 70. cmentarz przy kościele św. Wojciecha. Do końca XX wieku nie udało się zbudować na Zabobrzu Domu Kultury, restauracji i hotelu z prawdziwego zdarzenia.

W latach 80. i 90. XXw. ze względów na sytuację gospodarczą kraju, rozwój i zabudowa Zabobrza, szczególnie Zabobrza III, zostały zatrzymane i spowolnione. Pod koniec lat 90., a szczególnie w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku, nastąpiło ożywienie i dalsza rozbudowa dzielnicy. Wielką płytę zastąpiły inne materiały budowlane. Powstały nowe ulice z zabudową jednorodzinną: ul. K. Małcużyńskiego i ul. Wiśniowa (wyłom w nazewnictwie ulic, bo nie muzyczna). Na Zabobrzu III zbudowano wielkopowierzchniowe markety, prawie wszystkie wzdłuż dzisiejszej al. Jana Pawła II: „Tesco”, „Matex”, „Hypernova” (nie istnieje, w jej miejscu jest obecnie „Real”), „Nomi” (nie istnieje, w jego miejscu jest „Galeria Sudecka”). W XXI wieku na miejscu „Hypernovej” funkcjonował „Carrefour”, a od 2015 roku „Real”, połączony z „Galerią Sudecką”, z licznymi sklepami, obiektami gastronomicznymi i kinem „Helios”. Na północ od Galerii, w kierunku Dziwiszowa, przy drodze do Legnicy rozpoczęto budowę marketu „Leroy Merlin”.

Na Zabobrzu III, przy ul. Sygietyńskiego na początku XXI wieku wzniesiono nowoczesny budynek poczty i siedzibę ZUS-u. Przy Centrum Echo („Real”, „Galeria Sudecka”) zbudowano pawilony „Marex-u”, „Dekory” i „Media Expert”. Po prawej stronie al. Jana Pawła II, na Zabobrzu II zbudowano market „Kaufland”, a obok pawilon „Jysk”. Na terenie Zabobrza funkcjonują też nowe markety „Biedronki” (2), „Lidla” oraz wyremontowane „Jubilata” i „Rondo”. Dzięki tak dużemu nasyceniu sklepów wielkopowierzchniowych Zabobrze jest swego rodzaju centrum handlowym Jeleniej Góry. Oprócz tego znajdują się tutaj trzy stacje benzynowe usytuowane wzdłuż al. Jana Pawła II.

- Dzisiejsze Zabobrze to już nie zwykłe blokowisko i sypialnia Jeleniej Góry, ale nowoczesna dzielnica, posiadająca rozbudowaną sieć handlową, usługową i gastronomiczną (chociaż brak jest tam restauracji z prawdziwego zdarzenia), mająca własne świątynie (dwie katolickie i Świadków Jehowy), oferująca rozrywkę i uczestnictwo w kulturze (Osiedlowy Dom Kultury, Kino „Helios”), umożliwiająca uprawianie sportu (ścieżki rowerowe, basen przy Szkole Podstawowej nr 11, sala odnowy biologicznej i siłownie). W tak dużej dzielnicy stopniowo wykształcają się swego rodzaju centra, na podobieństwo głównych placów i rynków w starych osiedlach. Takich centrów jest obecnie dwa. Jedno znajduje się w okolicach ul. Różyckiego. Tu zlokalizowano: przychodnie lekarskie, sklepy, urząd pocztowy, lokale usługowe i gastronomiczne oraz targowisko – opowiada muzealnik.

Drugie kształtuje się po obu stronach al. Jana Pawła II, w okolicach dawnej willi Erfurtów (w niedalekim czasie ma się tam przenieść Osiedlowy Dom Kultury). Tu zlokalizowane są: kościół św. Jana Apostoła i Ewangelisty, budynek poczty, siedziba ZUS-u, Centrum Handlowe Echo, pawilony „Jysk” i „Kauflandu”. Środek tej przestrzeni jest obecnie pusty i wolny od zabudowy (tu zatrzymują się zespoły cyrkowe i lunaparki). Gdyby zbudowano w tym miejscu hotel z restauracją i innymi usługami, np. basenem, powstałoby prawdziwe centrum dzielnicy. Hotel jest potrzebny tam od zawsze. Jego lokalizacja przy al. Jana Pawła II, tj. przy obwodnicy łączącej drogę z Wrocławia w kierunku Zgorzelca, w pobliżu ośrodka sportów zimowych na pobliskiej Łysej Górze oraz sportów lotniczych na pobliskiej Górze Szybowcowej jest idealna. Obiekt służyłby też mieszkańcom Zabobrza (restauracja, basen, itp.) oraz ich gościom (część hotelowa, restauracja). Odciążyłby też hotele w centrum miasta i odkorkował ulice Jeleniej Góry.

- Zabobrze oprócz oferty handlowej ma także wiele atrakcji i ciekawych miejsc godnych odwiedzenia. Nie jest ani betonową pustynią, ani martwą dzielnicą. Na terenie dzielnicy i w jej najbliższym otoczeniu znajdują się m.in.: średniowieczny kościół św. Jerzego z zachowanym okalającym go murem, w który wmurowany jest krzyż pokutny, willa Erfurtów z otaczającym ją parkiem, grodzisko wczesnośredniowieczne w pobliskich Grabarach (najstarsze grodzisko słowiańskie w tej części Dolnego Śląska, pochodzące z VII w.) położone nad Złotuchą (rzeka, jak sama nazwa wskazuje, jest złotonośna), Krzyż Milenijny (podświetlany po zmierzchu), kociołek podlodowcowy tzw. „Grób Wandalów”, pozostałości XVI-wiecznych szybów górniczych złota między Dziwiszowem i Jeżowem Sudeckim, Góra Szybowcowa i średniowieczny kościółek św. Michała Archanioła otoczony murem kamiennym w pobliskim Jeżowie Sudeckim. Wszędzie tam można się dostać pieszo lub na rowerze – opowiada S. Firszt.

- O dziejach terenów, na których istnieje dzisiaj Zabobrze wiedzielibyśmy więcej, gdyby w czasie jego budowy w latach 60.,70. I 80. XX w. były tam prowadzone nadzory archeologiczne. Liczne wykopy budowlane dawały szansę rozpoznania tego obszaru. Niestety wówczas o to nie zadbano. Nie powstało też żadne szersze opracowanie na temat tej dzielnicy Jeleniej Góry. Nie ma także informatorów o Zabobrzu ani przewodników po nim. Na istniejących mapach i planach turystycznych Jeleniej Góry, ta największa dzielnica Jeleniej Góry przedstawiana jest jako peryferyjna (wstydliwa), o której nie warto wspominać i na którą nie warto zwracać uwagi. Trzeba raz i na zawsze z tym skończyć.
Jest to tylko zasygnalizowanie, czym obecnie jest Zabobrze, oraz zwrócenie uwagi na tę ciekawą, malowniczą, pełną życia i atrakcji dzielnicę, nie wyczerpuje to nawet w części tego, co powinno się zrobić, aby w końcu ustawić na właściwym miejscu tę część Jeleniej Góry. Z uwagi na brak na Zabobrzu bazy hotelowej, dzielnica ma charakter przelotowy i nie ma się tutaj jak i gdzie zatrzymać na dłużej, a przecież warto – podsumowuje Stanisław Firszt.

Ogłoszenia

Czytaj również

Komentarze (48) Dodaj komentarz

~par.... 26-10-2015 8:26
Miały być migawki z dziejów Zabobrza - jak powstawała dzielnica. A tymczasem oprócz pierwszego zdjęcia (bardzo obiecującego) są jakieś migawki z dzisiaj. Rozczarowałam się.
HankaOdRumcajsa 26-10-2015 8:48
no racja, ja tez myślałam, że jakieś zdjęcia z przeszłości będą. Sama mam kilka z Moniuszki jak w strone Bacewicz jeszcze nic nie ma...
~ 26-10-2015 9:16
Historia bez podglądu ? Minimalizm dokumentalisty - szkoda :-( Zabobrze rozrastało się szybko, a jego świeżo upieczeni rezydenci wspaniałych blokowych klatek z wyższością odnosili się do "zakątka" pod nazwą ulica Wiejska : Wiocha... A skąd oni przybyli..? Bo warszawiaków tam było, jak na lekarstwo.
~ino raz 26-10-2015 9:27
Fot.18 powinno być Jeżów...
~ino raz 26-10-2015 9:30
oczywiście chodziło mi o fot. 17
kazimierzp 26-10-2015 9:51
Zabobrze od ulicy Paderewskiego do ulicy Karłowicza było budowane w technologii wielkoblokowej, a nie wielkopłytowej - ta część osiedla nazywana jest Zabobrze I. Prefabrykaty częściowo były produkowane na wytwórni poligonowej przy ulicy Moniuszki, część przywożono z innych miast. W technologii wielkopłytowej budowano dopiero od ulicy Karłowicza tzw Zabobrze II, a potem za obwodnicą Zabobrze III. Prefabrykaty wielkiej płyty początkowo przywożono z Włbrzycha, a potem zaczęto produkcję w wytwórni przy Legnickiej (tu gdzie TESCO). Pan Stanisław Firszt może o tym nie wiedzieć bo pochodzi z Legnicy.
~marcinZZ 26-10-2015 10:06
dlaczego nie ma w galerii zdjęć archiwalnych z początku budowy?? one byłyby najciekawsze!
~c.d. 26-10-2015 10:27
A potem zaczęło się zasiedlanie tej króliczarni towarzystwem z PGR-ów,trepów LWP ze ściany wschodniej,ormo irp... i efekt taki że do dziś słoma wielu zabobrzakom z butów wyłazi nawet w III pokoleniu.
~do c.d. 26-10-2015 11:04
Powiedział Jaśnie Wielmożny Pan Hrabia, po czym zapakował się do samochodu odwieźć dziecko na Zabobrze do SP11, a potem do galeryjki na zakupy...no tak - jakie to Zabobrze ble...
~Do c.d. 26-10-2015 11:28
A ty to rodowity jeleniogorzanin z dziada pradziada.
~ola 26-10-2015 11:30
SP 11 otwarto w 1991 r. a nie 1981.
~abc 26-10-2015 11:57
Przekłamanie jest w tym artykule,ponieważ blaszak wybudowano w latach 80 ,a szkołe 11 otwarto na początku lat 90.
~byłajeleniogórzanka 26-10-2015 12:05
Urodziłam się i wychowałam w JG, ale cieszę się, że nie mieszkałam na Zabobrzu - nie lubię betonowych plenerów. Takie skupiska nie sprzyjają komunikacji międzyludzkiej. A ścisk pobudza do niepotrzebnej agresji. Trochę dużych miast również zdarzyło mi się poznać i zdania nie zmienię,że najmniej słomy z butów wystaje tym,którzy po niej chodzą. Dzisiaj bycie cywilizowanym i w miarę kulturalnym człowiekiem nie zależy od adresu typu : wieś, gmina, miasto :-)
~Zz.. 26-10-2015 12:15
17/55 "Jerzów Sudecki" - ręce opadają...
~ 26-10-2015 12:43
Nie bardzo rozumiem aspiracje Pana Firszta, by z dzielnicy blokowej zrobić turystyczną z hotelem w środku. Ta dzielnica jest brzydka i niczym nie różni się od wielu identycznych w Polsce. No może jedynie widokiem na Górę Szybowcową. Na szczęście o budowie hoteli decydują inwestorzy, a nie historycy, więc duży hotel na pewno tam nie powstanie. Na Zabobrzu nie ma co zwiedzać, widoki nieciekawe, do centrum względnie daleko, a dla samej Łysej Góry lepiej postawić hotel w Dziwiszowie. Nie obawiałbym się zatem w najbliższym czasie spełnienia wizji Firszta. Szkoda natomiast, że nie wspomniał w swoim tekście o likwidacji komisariatu policji, który funkcjonował przez długi czas i był bardzo przydatny dla okolicznych mieszkańców. Obecnie wszystkie sprawy trzeba załatwiać w centrum.
~c.d. 26-10-2015 12:48
Uderz w stół a nożyce...Zapomniałem jeszcze dodać o prominentnych działaczach PZPR ,którzy również dostawali tam mieszkanka za friko i do dziś koczują oni i ich pokolenia.Pozdro buraki.
~do 10:27 26-10-2015 13:14
no właśnie pokazałeś słomę z butów ,,, po za tym rozrosło się do obecnej postaci i wystarczy dość tego rozszerzania miasta bo niedługo to aż do samego morza będzie się ciągnął ocean betonowej dzungli i będziemy mieli drugą stolicę Meksyku a bliskość lasów i pól jest bardzo potrzebna , przedewszystkim dosyć tego masowego budowania sobie domków przez nowobogackich
~GOSC 26-10-2015 13:48
Dno dna. Wizytówka - pawilony handlowe i supermarket ( Biedronka).Aaa jeszcze plac zabaw ze żwirową stertą piachu. Czas stanął w latach "60" - tych
~devilek 26-10-2015 15:50
O ile artykuł jak cie mogę, o tyle dokumentacja fotoraficzna na poziomie "idzie grześ przez wieś" co prawda strupice, ale chyba możnaby sie troszkę przyłożyć, w jakichś archiwach pogrzebać ... styropianizację i ogólnie powstające kwiatki na tle nieustannego rozpadu to kazdy zabobrzanin sam sobie na codzień widzi ...
~ 26-10-2015 17:06
Zdjęcia z TERAZ:(
~Obserwer 26-10-2015 17:07
Za szkołą 12 a między obecnym PEC była fabryka prefabrykatów do budowy domów .
~Jurk 26-10-2015 17:15
Osiedle Zabobrze powstała na terenie niebudowlanym.Na starych niemieckich mapach teren ten jest zakreskowany jako nieprzydatny do zabudowy.W tym miejscu wieją zawsze nieprzyjemne dokuczliwe zachodnie wiatry.Teren jest płaski więc postawiono osiedle a wiatr nie wyłączono i przynosi on ogromne straty w ogrzewaniu budynków.
~Blądimać 26-10-2015 17:58
Migawki z dziejów Zabobrza - krowa z foty nr 1 aż się śmieje.
~zgred 26-10-2015 18:23
... nie zdjecia tak samo jak wybory
~&-& 26-10-2015 19:12
Co za nierzetelny artykuł. Jakie trzy stacje benzynowe wzdłuż Al. Jana Pawła II. Ja naliczyłem pięć - 5 !!! Shell, Lukoil, Statoil, BP i Tesco
~&-& 26-10-2015 19:19
Sorki nie stacje benzynowe tylko stacje paliw.Wszystkich paliw, bo oprócz benzyny jeszcze olej napędowy i lpg. Jak się chce pisać artykuły to trzeba się bardziej starać. hi
~ZD 26-10-2015 19:59
Blaszak na Komedy Trzcińskiego ożył gdy otwarto sklep spożywczy nr 40 firmy PHS / dzisiaj Chata Polska / 16 lipca 1987 roku. W święto 22 lipca sprzedawaliśmy piwo i cienkie parówki bez kartek /rarytas w tym czasie /. Miały być sprzedawane na gorąco, ale z powodu długiego oczekiwania, ludzie zadecydowali o sprzedaży bez grzania, mimo doliczonej marzy. I wszyscy byli zadowoleni. W tym czasie byłem kierownikiem tego sklepu.
~eeeeeee 26-10-2015 20:25
A podjazdu dla wózków nadal nie ma na Noskowskiego :( jak dla mnie to nic nie jest fajne, jeśli nie ma zjazdu.
~mmm 26-10-2015 20:41
mialy byc stare zdjecia jak sie osiedle zmienialo a jest kilka fotek z obecnych czasow (:
~ 26-10-2015 21:47
nie wiem jak mozna mieszkać na zabobrzu .Królikarnia ,mieszkania bez duszy.Chodzę tam czasem do znajomych i męczy mnie ten klimat wielkiej płyty.
~pos 26-10-2015 21:54
http://dolny-slask.org.pl/district.action?view=&id=564918&offsetPhoto=0
~1-2-3 26-10-2015 22:39
Zabobrze jest fajnym osiedlem, a w zasadzie to już jest cała Jelenia Góra :)
~D|M 26-10-2015 23:13
Szkołę Podstawową 4 oddano w 1981 r. a nie 11. SP 11 zakończono budowę 10 lat później czyli 1991 roku oddano do użytku część dydaktyczną. W 1997 oddano do użytku część sportową z basenem i halą
~błąd blaszak 27-10-2015 7:54
Budowę blaszaka rozpoczęto w latach 70. Od 80 roku budowa była wstrzymana i sobie gniła jakieś 5 lat. Obiekt wraz z ODK oddano ok r 1987.
~BEZNADZIEJA ... 27-10-2015 8:13
...badziewie jak cały ten "Reklamator" zwany gazetą
~geo 27-10-2015 10:37
Nie było to najlepsze miejsce na budowę osiedla o czym już Niemcy doskonale wiedzieli.Otóż Zabobrze znajduje się w niefortunnym położeniu geograficznym gdzie przez większą część roku wieje wiatr-zjawisko podobne do przeciągu kiedy otworzymy okna w domu.
~no no 27-10-2015 16:31
tu na pewno mieszka LEON /???tylko w której bramie ????
~zgadza sie 27-10-2015 23:17
geo- masz racje, ja tez jestem tego zdania. Zabobrze tak zabudowane, ze Kotlina nie ma wyciągu, a na Zabobrzu przeciągi.
~HHHHHHHH 28-10-2015 23:24
STOP ROZROSTOWI MIAST , pogonić w holerę burżuazję zajmującą pola i lasy tymi swoimi domkami oraz z miast wytępić żuli że by szarym ludziom nie chciało się wyprowadzać na obrzeża
~,.,. 29-10-2015 20:53
Jedenastka otwarta w 1991 roku.
~do HHHHH 30-10-2015 12:52
Czyżby zazdrość d.. ściska że nie stać cię na domek za miastem? Jakie to polskie.
~do 12:52 31-10-2015 0:45
nie, raczej to że do lasu coraz dalej przez takich jak ty
~smog 3-11-2015 18:35
W Cieplicach wieczorem jest taki smrod, ze pranie pozostawione na balkonie smierdzi jak wyjęte z komina, a na Zabobrzu wiaterek i smogu nie ma. Jak jest przymrozek, to w Cieplicach nie można otworzyć okna, żeby wywietrzyć mieszkanie.
~ 4-11-2015 20:35
Od 1970 roku mieszkałam na Zabobrzu. Były to lepsze mieszkania niż w centrum miasta z wychodkiem na dole kamienicy. Autor wiele faktów przekłamał zapominając wspomnieć o pierwszej szkole najpierw nosiła nr 3, a później 8. Ponad 40 lat mieszkałam na Zabobrzu zaczynając od I, a kończąc na Kiepury. Mile wspominam te czasy. I blok i domek mają plusy i minusy. Pozdrawiam wszystkich Zabobrzaków.
~magda321 3-11-2017 21:47
Mam pytanie ,,zdjecir z krowa,, czy ktos wie gdzie to moze byc?
~anonim 26-06-2018 21:23
I tym Zabobrzem zamknięto luft ,którym wietrzyly się Cieplice , Sobieszow i inne. Teraz zima jest w Cieplicach smog, a jeszcze w latach sześćdziesiątych smogu nie było, chociaż prawie wszyscy mieszkamcy palili w kuchniach i piecach weglem. Dlaczego dawniej tam nic nie budowano do samej Gory Szybowcowej?
~Grrrusta 9-12-2019 9:36
Nie Real tylko Auchan.
~Matcin z Zabobrza 28-03-2020 7:09
Żabobrze. Kazdy mowi ze paskudne. Mówia tak ludzie mieszkajacy w po niemieckich obórkach w przerobionych na domy dla ludzi ktorych matka przyniosla w koszyku z za buga. Tych ludzi nie stac na mieszkanie na zabobrzu. Tak wiec robia brud i smród. Niestety ale patola ktora sie szeży w centrum pozostawia wiele domu i mam na myśli żeczenia. Cieplice niech wymienia piece a nie pala byle ģowniem. Czasy noszenia wegla do domu we wiadrze i spanie w popiele sie skonczyly. Prawda jest taka iz Zabobrze jest najwieksza i najbardziej zaludnioną dzielnica JG jest drugim centrum JG sama w sobie. Jest tu wszystko co potrzeba. Ludzie z oburek w centrum niech dalej siedza w s..ie ważna jest aby Zabobrze miało dobrze. Standardowe hasło wypirdalac jesli nie odpowoada raczej burakom z za buga nie odpowiada. Pozdrawiam. Marcin z Zabobrza

Dodaj komentarz

Zaloguj
0/1600

Czytaj również

Copyright © 2002-2020 Highlander's Group