Współczesna odsłona Cieplickiego Jarmarku Safanduły, który odbędzie się w dniach 11-13 kwietnia 2025 roku w Cieplicach, to wydarzenie nawiązujące do dawnej tradycji Tallsackmarkt, ale w nowoczesnej formie. Jarmark odbędzie się na Placu Piastowskim i w Parku Zdrojowym, gdzie odwiedzający będą mogli poczuć atmosferę historycznego wydarzenia, ale również cieszyć się licznymi atrakcjami dostosowanymi do współczesnych potrzeb.
Na jarmarku nie zabraknie wyrobów regionalnych, rękodzieła, wypieków, a także strefy gastronomicznej z lokalnymi smakołykami. Dla dzieci i dorosłych przygotowane zostaną liczne atrakcje, w tym lunapark, artystów ulicznych, iluzjonistów oraz kataryniarzy. Występy artystyczne będą świetnym uzupełnieniem wydarzenia, które zapewni zabawę i relaks dla całych rodzin.
1 / 3
Ważnym elementem jarmarku będzie postać Cieplickiego Safanduły, która jest nawiązaniem do tradycji dawnego piernika „Tallsackwalzer”. Postać ta ma symbolizować radosny, zabawowy charakter wydarzenia, przypominając o dawnych zwyczajach i formach rozrywki, które były charakterystyczne dla Cieplickiego Jarmarku.
Zaczęło się od kuracjuszy z Cieplic
Jarmarki, które odbywały się w miastach Europy przez wieki, były wydarzeniami, które łączyły handel, rozrywkę i życie społeczne.
Cieplicki Jarmark ma długą historię, sięgającą czasów średniowiecznych, kiedy w uzdrowiskowej miejscowości Cieplice odbywały się pierwsze targi.
W XIX wieku jarmark stał się słynny pod nazwą Tallsackmarkt, przyciągając tłumy ludzi z różnych stron w każdą Niedzielę Palmową. Na straganach można było znaleźć zarówno wyroby rzemieślnicze, jak i specjały kulinarne, a jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów jarmarku były ludziki z ciasta chlebowego.
Co działo się na jarmarku?
Jarmark w Cieplicach był nie tylko miejscem zakupów, ale przede wszystkim wydarzeniem społecznym i kulturalnym. Na stoiskach można było znaleźć wyroby rzemieślnicze, hafty, ceramikę, a także lokalne przysmaki. Miejscowi piekarze i cukiernicy prezentowali swoje wypieki, a rzemieślnicy oferowali kunsztownie wykonane przedmioty, które przyciągały wzrok swoją precyzją i estetyką. Lokalne wypieki były nieodłącznym elementem tego wydarzenia, a ciastka Tallsack były najsłynniejszym produktem, którego nie można było przeoczyć
Oprócz zakupów, jarmark był miejscem spotkań i zabawy. Nie brakowało pokazów artystów ulicznych, muzyków i kuglarzy. Często organizowano także różnego rodzaju konkursy, a dzieci mogły cieszyć się przejażdżkami na karuzelach i różnorodnymi zabawami. Wieczorem, gdy na niebie zapalały się pierwsze gwiazdy, odbywały się koncerty i tańce, które przyciągały mieszkańców oraz kuracjuszy.
Pieczone na jarmarku
Nazwę „Tallsack” można przetłumaczyć jako „długi worek” i pochodzi od figuralnych ciast, które były pieczone na jarmark w Cieplicach. Wypieki te przedstawiały postacie ludzi ubranych w tradycyjne regionalne stroje, a ich kształt przypominał nieco niezgrabnego wiejskiego chłopa w workowatym odzieniu.
Właśnie te figurki, wykonane z ciasta chlebowego, stały się jednym z najważniejszych elementów festynu. Symbolizowały one ofiary składane bóstwom.
Ludzik z ciasta chlebowego
Na jarmarku powszechnie sprzedawano figurki „Tallsack”, które były postaciami stojącymi na rozstawionych nogach. Każda z nich była ubrana w charakterystyczny mały kapelusik i zapinany na guziki serdak. Oczy, nos i usta wykonane były z rodzynków, które również stanowiły guziki serdaczka.
Te słodkie, chlebowe ludziki były częścią codziennego życia jarmarku. Kupowano je na stoiskach i od obnośnych sprzedawców. Każdy kto odwiedzał jarmark wracał do domu z jedną z tych figurek, które stanowiły wyjątkową pamiątkę z tego wydarzenia.
Symbolika i nazwa jarmarku
Kiedy jarmark w Cieplicach wrócił po latach przerwy, jego organizatorzy postanowili zachować pierwotną nazwę i tradycję. Wybór nazwy „Safanduła” miał na celu podtrzymanie historycznego charakteru, jednocześnie przywracając dawne znaczenie, jakie miała figura „Tallsacka”. Choć sama nazwa nie ma jednoznacznego tłumaczenia, w języku niemieckim i polskim pojawiały się różne interpretacje. „Safanduła” stanowiło jednak nawiązanie do historycznego, nieco żartobliwego charakteru jarmarku, związanego z tymi niezwykłymi ciastkami.
Poza sprzedażą figurek na stoiskach, Tallsack stał się również symbolem Cieplic. Wykorzystywano go na pocztówkach, które były wysyłane do różnych zakątków regionu, będąc jednym z najbardziej charakterystycznych elementów wizerunku Cieplic.
