Polub Jelonkę:
Czytaj także: Wałbrzych Świdnica
Sobota, 17 stycznia
Imieniny: Antoniego, Jana
Czytających: 14432
Zalogowanych: 72
Niezalogowany
Rejestracja | Zaloguj

Region: Dzieci „zdrajcy” Hansa Ulryka Schaffgotscha (cz. 1)

Poniedziałek, 18 kwietnia 2016, 7:56
Aktualizacja: Wtorek, 19 kwietnia 2016, 8:45
Autor: Karolina Matusewicz
Region: Dzieci „zdrajcy” Hansa Ulryka Schaffgotscha (cz. 1)
Hans Ulryk Schaffgotsch i Barbara Agnieszka. Fot. – archiwum Muzeum Przyrodniczego
Fot. Archiwum S. Firszta
Hans Ulryk Schaffgotsch, pan na zamkach Chojnik i Gryf, wolny pan stanowy Żmigrodu, Semperfrei, cesarski generał kawalerii w czasie wojny trzydziestoletniej, ewangelik, a jednocześnie dowodzący oddziałami śląskimi ultrakatolickich Habsburgów, miał tak wysoką pozycję na Śląsku, że książęta śląscy z rodu Piastów (kalwini) zdecydowali się wydać za niego swoją siostrę Barbarę Agnieszkę.

Śląscy Piastowie byli dziećmi księcia legnicko-brzeskiego Joachima Fryderyka i Anny Marii anhalckiej. W sumie było ich pięcioro. - Jeden z braci zmarł jako dziecko. Książę Jan Christian był księciem brzeskim (jego synem był Christian, a wnukami ostatni Piast Jerzy Wilhelm i ostatnia Piastówna księżna Karolina), a drugi brat Jerzy Rudolf był księciem legnickim (posiadał wielką bibliotekę). Barbara miała też siostrę Marię Zofię. Dwudziestosześcioletnia Barbara Agnieszka (w tamtych czasach uważana już za starą pannę) brała udział w różnych uroczystościach związanych z legnickim dworem książęcym. W styczniu 1619 roku wraz z braćmi i ich żonami, Dorotą Sybillą brandenburską i Zofią Elżbietą anhalcką uczestniczyła w chrzcie Hansa Fryderyka, syna Henryka von Bornitz. W kwietniu wraz z księciem Jerzym Rudolfem i jego żoną Zofią Elżbietą uczestniczyła w chrzcie Jerzego, syna książęcego sługi Jerzego Vogela, a w sierpniu w tym samym towarzystwie w chrzcie Anny Marii, córki książęcego kucharza Veidta Venischa – opowiada Stanisław Firszt, dyrektor Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze.

- Były to ostatnie jej wystąpienia jako panny przebywającej na dworze brata, Jerzego Rudolfa. Już wiosną 1620 roku w kancelarii książęcej w Legnicy podpisana została umowa małżeńska młodej księżniczki z wpływowym Hansem Ulrykiem Schaffgotschem. Ślub odbył się 31 października 1620 roku na zamku w Legnicy. Panna młoda miała wówczas 27 lat i była starsza od męża o ponad 2 lata. W wianie wniosła mu związek ze wspaniałą rodziną Piastów, a w posagu 30.000 talarów i ponad 80 ksiąg. W 1621 roku u boku rodzeństwa i rodziny brała udział w chrzcie Jana Jerzego, syna Krzysztofa Hedwigera, rajcy książęcego i jego żony Sybilli w Legnicy. W tym samym roku zaszła pierwszy raz w ciążę. Urodziła Hansowi Ulrykowi Schaffgotschowi sześcioro dzieci, z czego pięcioro ją przeżyło. Barbara Agnieszka zmarła na zamku w Kamienicy 24 lipca 1631 roku mając 38 lat. Pochowano ją w kościele pw. św. Jadwigi w Gryfowie Śląskim. Jej małoletnimi dziećmi (córką 9.letnią, czterema synami: 8, 7, 4 i 2-letnimi) zajęła się ciotka Anna Ursula Maltzan. Tak się też złożyło w czasie trwania wojny trzydziestoletniej, że Hansowi Ulrykowi Schaffgotschowi nie raz przyszło stawać zbrojnie przeciwko jego szwagrom, którzy popierali ewangelików – mówi dyrektor.

Najstarszym dzieckiem Barbary Agnieszki i Hansa Ulryka była Anna Elżbieta, która przyszła na świat na zamku w Kamienicy 1 lutego 1622 roku. Dwaj jej bracia zmarli młodo: Jerzy Rudolf, który otrzymał imiona po ukochanym bracie Barbary Agnieszki, księciu Jerzym Rudolfie, urodził się w Kamienicy 17 stycznia 1626 roku, a zmarł 15 kwietnia 1630 roku na zamku Gryf. Drugi brat, Adam Gotard, urodził się w Kamienicy 7 października 1627 roku, a zmarł w Ołomuńcu w 1641 roku, już po ścięciu ojca w 1635 roku, mając tylko 14 lat. Anna miała jeszcze trzech braci: Krzysztofa Leopolda, Hansa Ulryka i Gotarda Franciszka. Największą tragedię, osierocone już przez matkę w 1631 roku, rodzeństwo Schaffgotschów przeżyło w lutym 1634 roku, kiedy za zdradę cesarza aresztowano ich ojca Hansa Ulryka Schaffgotscha. Dzieci przewieziono do zamku Kamienica i oddano pod opiekę przyrodniej siostry ojca, Anny Ursuli Maltzan zd. Hohenzollern Już we wrześniu tegoż roku wywieziono je do Ołomuńca i oddano pod opiekę jezuitom. Formalnymi opiekunami nieszczęsnych dzieci zostali Zygfryd von Kittlitz, Hans Bernard von Maltzan i Gotard Schaffgotsch z Płakowic.

- 31 marca 1635 roku wydano wyrok śmierci na Hansa Ulryka Schaffgotscha, który wykonano 23 lipca. Jeszcze w kwietniu tego roku wszystkie majątki ojca zostały skonfiskowane. Chojnik został splądrowany, Kowary sprzedane hrabiemu Czernin von Chudenitz, Podgórzyn hrabiemu von Gallas, Kamienica Mikołajowi Palffy, a Żmigród Melchiorowi von Hatzfeldt. W 1636 roku młodzi Schaffgotschowie przyjęli wiarę katolicką (do tej pory, tak jak ojciec, byli ewangelikami). Losy rodzeństwa potoczyły się różnie, ale były ze sobą dość silnie powiązane. Większość z nich wróciło do czynnego życia, oprócz Adama Gotarda, który pozostał w kolegium jezuickim w Ołomuńcu, gdzie pobierał naukę, i tam niespodziewanie zmarł w 1641 roku. Ponad sto lat po egzekucji Hansa Ulryka Schaffgotscha cesarz Józef II (1765-1790) uznał, że skazanie hrabiego było pomyłką i rehabilitował go. Było to już mało znaczące politycznie, bowiem Śląsk nie podlegał już Habsburgom, tylko królom pruskim, ale zdejmowało z potomków generała odium potomków zdrajcy. Być może na werdykt cesarza miała wpływ jego znajomość z biskupem wrocławskim Filipem Gotardem Schaffgotschem, którego władca odwiedził na wygnaniu na zamku na Janowej Górze koło Jawornika w 1785 roku – podsumowuje Stanisław Firszt.

Ogłoszenia

Czytaj również

Sonda

Jaki masz stosunek do zbiórek, akcji charytatywnych?

Oddanych
głosów
492
Staram się pomagać wszystkim
32%
Pomagam tylko osobom, które znam
35%
Nie biorę udziału w taki akcjach
33%
 
Głos ulicy
Do dziś lubię marchewkę – przypomina mi dzieciństwo
 
Warto wiedzieć
15 błędów zimowej jazdy, które niszczą silnik
Rozmowy Jelonki
Zwierzęta boją się huku petard 100 razy bardziej niż człowiek
 
Pogoda
Wracają ujemne temperatury
 
Kilometry
Czy można przejeżdżać przez skrzyżowanie na pomarańczowym świetle?
 
Karkonosze
Śmierć za śmiercią na Śnieżce
 
Teatr im. Norwida
Orwellowski „1984” na scenie Teatru Norwida
Copyright © 2002-2026 Highlander's Group