Kilka dni temu w Dawnej Papierni przy ul. Kilińskiego w Jeleniej Górze odbyła się premiera spektaklu „Strzępy”, będącego teatralnym echem wspomnień powojennych przesiedleńców oraz refleksją o mechanizmach ludzkiej pamięci. Przedstawienie było ukoronowaniem projektu „Zobacz Usłyszane”.
Spektakl jest wynikiem kilkumiesięcznej pracy uczestników projektu „Zobacz Usłyszane”, realizowanego w ramach programu „Patriotyzm Jutra” Muzeum Historii Polski.
– Wyszliśmy od wspomnień powojennych przesiedleńców - mówi reżyserka spektaklu Justyna Oleksy. - W ich opowieściach tu przeplata się z tam oraz dotkliwie z tym, co pomiędzy. Z nieludzkim transportem, wielodniową podróżą na Ziemie Odzyskane. Daliśmy także prawo do wspomnień kolejnym pokoleniom, którym tematy wojny i przesiedleń zostały niejako „zadane”, wryte w świadomość i pamięć przez przejmujące opowieści mam, ojców, dziadków, babć. To korzeń, którego nie sposób wyrwać. Daliśmy sobie prawo: pamiętać. Nawet jeśli to drobiny, okruchy, błahostki. Czemu pamiętamy ten właśnie zdeptany krzak, ten niepozorny zielony stolik, ten fragment dziecięcej zabawy, śpiew babci? Naśladując mechanizmy ludzkiej głowy, posługujemy się estetyką strzępu, fragmentu, nie tworząc całościowego portretu. Pozwoliliśmy sobie też na zupełnie współczesne refleksje o dzisiejszych powodach „przesiedleń”, migracji, których sami jesteśmy biernymi obserwatorami. Posłużyliśmy się przeprowadzonymi w trakcie prób wywiadami. W tyglu współczesności i rozproszonych geografii, rozproszonego poczucia bycia skądś, pojawiło się wiele ciekawych głosów. Spektakl zadaje także pytanie: do którego pokolenia funkcjonują pojęcia tu i tam oraz bycie stamtąd?
Spektakl „Strzępy” był jedną z pierwszych wydarzeń kulturalnych zrealizowanych w pofabrycznej przestrzeni Dawnej Papierni.
– Dawna Papiernia to pracownia niezależna, autonomiczne centrum kulturalne – mówi Maciej Pierzchała, artysta i animator kultury. Zrealizowany tu spektakl „Strzępy“ wykorzystał jej wizualny potencjał, budując społeczność skupioną wokół miejsca. Projekt Zobacz Usłyszane wchodzi w dialog z poprzednim podjętym tu działaniem – wystawą przedmiotów-pamiątek, „przesiedlonych” we współpracy z jeleniogórskim BWA w ramach projektu „Stąd JESTEM, to WIEM”. To dla mnie bardzo istotne inicjatywy, wyznaczające kierunek i estetykę działań pracowni.
