• Niedziela, 17 listopada 2019
  • Godz. 14:14
  • Imieniny: Grzegorza, Salomei, Elżbiety
  • Czytających: 6744
  • Zalogowanych: 11
  • Niezalogowany | Zaloguj | Rejestracja

Starożytne cmentarzyska w Kotlinie Jeleniogórskiej

Wiadomości: Region
Wtorek, 12 listopada 2013, 6:21
Aktualizacja: Środa, 13 listopada 2013, 16:30
Autor: Mea
Fot. Archiwum Muzeum Karkonoskiego
Cmentarze to miejsca pochówków użytkowane obecnie lub w nieodległym czasie, znane z dokumentów lub funkcjonujące jeszcze w pamięci mieszkańców. Natomiast cmentarzyska są to dawne, już zapomniane miejsca grzebania zmarłych, które głównie badane są przez archeologów.

- Kotlina Jeleniogórska była penetrowana przez starożytnych myśliwych prawdopodobnie już w Mezolicie tj. 8-4 tys. lat p.n.e. Z tego czasu znalezione zostały pojedyncze narzędzia krzemienne. Prawdopodobnie stałe zasiedlenie nastąpiło tu w okresie Neolitu, czyli od 5 tys. do 2 tys. lat przed naszą erą. Odkryto przypadkowo, w czasie orki i innych prac ziemnych narzędzia oraz broń z kamienia i krzemienia np. kamienne motyki. To one mogą świadczyć o uprawianiu przez tutejszych mieszkańców ziemi i o stałym osadnictwie. Skoro tereny te były już zamieszkiwane, to musiały istnieć osady i cmentarzyska lub pojedyncze pochówki. Do tej pory ich nie odkryto – mówił Stanisław Firszt, dyrektor Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze.

Najwięcej znalezisk neolitycznych odkryto w okolicach: Piechowic, Staniszowa, Sosnówki, Podgórzyna, Łomnicy, Grabarowa i Wzgórza Krzywoustego w Jeleniej Górze oraz na polach dawnej wsi Strupice, czyli między obecnym Zabobrzem i Grabarowem.

- Z epoki brązu, czyli od 2 tys. do 700 lat p.n.e., na terenie Kotliny Jeleniogórskiej odkryto m.in. narzędzia z brązu, przeważnie siekierki oraz fragmenty ceramiki, które mogą wskazywać na to, że funkcjonowały tu osady. Musiały istnieć też cmentarze. Odkrycia pochodzą z okolic: Grabarowa, między Cieplicami, a Podgórzynem i między Mysłakowicami, a Łomnicą – opowiadał nam dyrektor.
Najstarszym okresem epoki żelaza jest halsztat. Pierwsze znane cmentarzysko na terenie obecnej Jeleniej Góry pochodzi właśnie z tego okresu, czyli mniej więcej z 700-400 lat p.n.e.

- Zostało odkryte w 1971 r. w trakcie prac ziemnych na terenie Huty Szkła Technicznego, dziś optycznego, w okolicach dzisiejszej ul. Wincentego Pola. Znaleziono tam jedenaście grobów ciałopalnych. Prochy umieszczono w glinianych naczyniach tzw. popielnicach. Zmarłym włożono do grobów przede wszystkim ozdoby i narzędzia, ale też grzechotki gliniane. W jednym grobie umieszczono od jednego do szesnastu naczyń codziennego użytku, m.in. czarki do picia, miski, garnki. Antropolodzy badający prochy stwierdzili, że większość osób tam pochowanych, było płci żeńskiej – opowiadał Stanisław Firszt.

Z okresu latyńskiego, czyli od 400 lat p.n.e. do przełomu er znane są z naszego terenu trzy groby szkieletowe, odkryte w 1914 r. w czasie prac remontowych Kościoła św. Jana Chrzciciela w Cieplicach. – Do dzisiaj nie wiadomo na jakiej podstawie odkrywcy datowali szkielety, bowiem nie znaleziono przy nich żadnego wyposażenia – podkreślał dyrektor.

Czasy wpływów rzymskich trwały od przełomu er do IV w n.e. Z tego okresu znanych jest jedenaście stanowisk archeologicznych w Kotlinie Jeleniogórskiej, na których odnajdywano fragmenty naczyń glinianych, narzędzia i broń. Największe z nich znajduje się na terenie między starym szpitalem przy ul. Żeromskiego, przez ul. Wolności, aż do rzeki Kamiennej. Tam była niegdyś osada.

– Drugie stanowisko z tego okresu odkryto między centrum Jeleniej Góry w kierunku dawnych koszar „Pod Jeleniami” przy obecnej ul. Grunwaldzkiej. Trzecia większa osada funkcjonowała w okolicy Grabarowa. W tym okresie były różne sposoby chowania zmarłych. Najbardziej rozpowszechnione było palenie zwłok. Prochy chowano w urnach, które stawiano na niewielkich kurhanach lub po prostu rozsypywano – powiedział dyrektor.

Warto przypomnieć dziwne znalezisko z 1821 r., którego dokonał nauczyciel ze wsi Strupice, podczas wycieczki z uczniami w okolice obecnego Krzyża Milenijnego. Odkrył zagłębienie wykute w skałach, w którym wygrzebano fragmenty ceramiki oraz kości konia. Znalezisko zostało nazwane „Grobem Wandalskim”. Datowane było na okres tzw. wędrówek ludów tj. lata 400-700 n.e. W latach 90’ XX w. dokładne badania tego miejsca wykazały, że ów grób to w rzeczywistości polodowcowy kociołek, a przedmioty znajdujące się w nim mogły trafić tam jako odpadki, a nie były wypełniskiem grobu.

- Od VI/VIII w. spotykane są na terenie Kotliny Jeleniogórskiej ślady osadnictwa słowiańskiego. Znane były trzy stanowiska: dwa niepewne i nigdy nie badane - grodzisko w Wojcieszycach i domniemana osada w okolicach Cieplic. Znaleziono tam pojedyncze fragmenty ceramiki z okresu wczesnego średniowiecza. Ponadto znane też było grodzisko w Grabarowie początkowo źle datowane na XII w. W latach 90’ XX w. przeprowadzono tam badania wykopaliskowe, które wykazały, że jest to grodzisko wczesnośredniowieczne z VIII/IX w.

Dzisiaj widoczne są tam wały ziemne między Krzyżem Milenijnym, a nowym wiaduktem. Znaleziono tam ceramikę, wyroby żelazne m.in. podkowy i gwoździe. Grodzisko było miejscem obronnym. Obok niego musiała znajdować się osada i być może cmentarz. Prawdopodobnie zamieszkiwali ją Słowianie plemion śląskich albo poddani Państwa Wielkomorawskiego lub też wczesnego Państwa Czeskiego. Możliwe więc, że chrystianizacja w Kotlinie Jeleniogórskiej nastąpiła dużo wcześniej niż na pozostałych terenach polskich.

Przedmioty znalezione na cmentarzysku przy ul. Wincentego Pola można oglądać w Muzeum Karkonoskim.

Ogłoszenia

Czytaj również

Komentarze (12) Dodaj komentarz

~s. 12-11-2013 8:51
W Cieplicach osady były trzy większe osady. I - okolice ul. Cińciały w kierunku folwarku Schaffgotschów. II - PCK, Wróblewskiego i okolice. III największa gdzie centrum to była Tabaki i Cieplicka. Warto by było zerwać nową kostkę na dziedzińcu muzeum i zrobić parę wykopków.
Vikusia 12-11-2013 11:13
Wszystkie te wykopaliska potwierdzaja tylko to co wiem od dawna. Otoz na tych ziemiach istniala od prawiekow przewspaniala kultura germanska. I rozwijalaby sie do dzis, gdyby nie wyparli by jej stad brutalnie wasi przodkowie z pepesza w jednej rece, a z butelka wodki w drugiej. Ha ha ha. Kocham moje Niemcy, choc ubolewam ze nie moge zyc w Holandii.
~ 12-11-2013 13:31
Zadna nowość ,ok kilku lat chodzę z wykrywaczem po okolicznych polach i kilka razy zdarzyło mi się znaleźć narzędzie z epoki brązu .trochę złota i srebra też wpadło
~starr 12-11-2013 13:50
"....na terenie Huty Szkła Technicznego,dziś optycznego.."gwoli ścisłości to były dwa różne zakłady,nieco od siebie oddalone,HST i JZO. Panie Stanisławie,proszę o kolejne artykuły.
~Grześ 12-11-2013 14:52
Przyłączam się do prośby o kolejne kawałki układanki historycznej. Pozdrawiam
~o ho ho 12-11-2013 16:59
wreszcie jakiś ciekawy artykuł na Jelonce czekam na więcej
~alexpand52 12-11-2013 17:36
Poczekajmy na dalszą część historii wykopalisk. Głównie i interesuje nas cmentarzysko gospodarcze jakie zostawi nam zbójnik Zawiła ze swoimi kompanami.
~... 12-11-2013 18:09
...cmenarzysko to juz nie dlugo zostanie z Jeleniej Gory...
~pinokio 12-11-2013 19:05
Słabeusze byli ci germańcy skoro ich po pijanemu wypędzono . Dumy nie ma vikusiu .
~do pinokia 12-11-2013 20:59
nie warto karmić trola. może sam sobie pójdzie
~geograf 12-11-2013 21:15
Nie ma GRABAROWA, są GRABARY [ob. część Jeleniej Góry] !!! GRABARÓW to jest koło Krakowa. Wstyd, żeby tak znany historyk jak pan Firszt powielał ten powszechny wśród mieszkańców błąd, myląc obie miejscowości!
~Schengen 13-11-2013 7:09
Żałosna Vikusiu. Jeśli nie możesz żyć w Holandii to znaczy, że nawet tak mocno tolerancyjny kraj okazuje się Vikoodporny. W imieniu własnym i jak sądzę większości czytelników pozwolę sobie wyrazić zadowolenie z faktu, że nie możesz żyć również w Polsce (ale to akurat wynika z Twojej narodowościowej wypasionej kompleksami schizy. A merytorycznie. Fajny tekst. Szkoda tylko, że kiedy chciałem odbyć wycieczkę po okolicach opisanego średniowiecznego grodziska w Grabarowie (są nawet tabliczki informacyjne) - teren okazał się niedostępny bo prywatny i strzeżony psami. Tak przynajmniej było lat temu, ale turystyczna "przyjazność" i klimat wyleczył mnie z wycieczek w tamte okolice...

Dodaj komentarz

Zaloguj
0/1600

Czytaj również

Copyright © 2002-2019 Highlander's Group