Kresy. Biografia krainy, której nie ma. Kate Brown
Kresy, zwane również rubieżami, czyli amorficzny korytarz biegnący pomiędzy historyczną Polską a historyczną Rosją. Kraina nieposiadająca własnego bytu politycznego, kraina, której nie ma i ludzie, którzy już tam nie mieszkają, ale jeszcze raz na chwilę, dzięki książce, pojawiają się w naszej świadomości z całą swoją różnorodnością, zanim o to miejsce upomniała się historia i stało się ono epicentrum spustoszenia. Pierwsza połowa XX wieku zamieniła je w teatr wojny i obróciła wniwecz pozostałości po żydowskich, polskich i niemieckich społecznościach. Wielonarodowe niegdyś pogranicze stanowi dziś w większości homogeniczną część Ukrainy. Dla Kate Brown historia zniszczenia tej oszałamiającej mozaiki kultur, ukraińsko-polsko-żydowsko-niemiecko-rosyjskiego pogranicza to opowieść o XX wieku, z jego również nieubłaganym pragnieniem postępu. Bo nie tylko wojny dokonały zagłady, ale również wizja lepszej przyszłości. Kresy uważano za zacofane, a ulepszenia, jakie dla nich zaplanowano, doprowadziły do śmierci bądź wypędzenia ogromnych grup ludności. Skomplikowana historia wymaga specyficznego podejścia. Autorka odsuwa na bok oficjalne opracowania, opiera się na osobistych obserwacjach poczynionych w trakcie podróży i nieoczywistych dokumentach, do których znalazła dostęp. Łamie stereotypy, odrzuca czarno-białą interpretację, zachęca do własnych przemyśleń, uwrażliwia na odmienność i mniejszość. Przed nami opowieść o regionie, bez którego nie ma historii polskiej, ale czasami trzeba spojrzeć z daleka, żeby więcej zobaczyć. Książka dostępna w zbiorach Książnicy Karkonoskiej. (KH)
Portret malowany historią. Dzieje rodziny Komorowskich. Jerzy Kirszak, Jerzy Komorowski, Krzysztof Szwagrzyk
Biografia Wiktora Komorowskiego to gotowy materiał na scenariusz filmowy o odważnym, pełnym fantazji człowieku, kompletnie oddanym swojej wizji szaleńcu, oficerze carskiego wojska, żołnierzu pilocie II RP – uczestniku wojny rosyjsko – japońskiej, I wojny światowej i Wyprawy Kijowskiej , asie myśliwskim, fotografie, hodowcy kur, producencie walizek, administratorze domu wczasowego w Karpaczu… osądzonym jako bandyta przez Wojskowy Sąd Rejonowy we Wrocławiu.
Syn powstańca styczniowego, wnuk uczestnika wojen napoleońskich wyrastał w atmosferze patriotyzmu, która ukształtowała w nim stałą potrzebę udziału w walce. Dzięki temu, mimo odniesionych ran, prezentował przykład nadzwyczajnej odwagi i pogardy śmierci. Przejście do cywila w 1933 było dla niego osobistą tragedią. II wojnę światową spędził w Rumunii. Do Polski wrócił w 1946, wtedy rozpoczął się najtragiczniejszy okres w jego życiu. Najpierw rozpadł się jego związek z żoną Julią. 67 letni Wiktor po raz kolejny musiał układać życie na nowo, tym razem w Karpaczu, tu mieszkali jego synowie. Jeden z nich Bogdan prowadził ożywioną wymianę towarów deficytowych z obywatelami czechosłowackimi. W 1950 roku Bogdan ruszył w nielegalna podróż na zachód i zaczął współpracę z wywiadem amerykańskim. Jednym z tematów działań na rzecz wywiadu, w które wciągnął brata Jerzego, była kopalnia uranu w Kowarach. Współpraca nie uszły uwadze władzy. Zapadły wyroki w sprawie Jerzego, Wiktora i Bogdana. Oficjalnie mówiło się o nich „bandyci”, a rodzina żyła z tym piętnem przez wiele lat.
W latach siedemdziesiątych do Wrocławia trafił Ludwik Komorowski, wnuk Wiktora, syn Jerzego, który razem z Larysa Gruszecką – córką Wiktora doprowadził do końca proces rehabilitacji Wiktora Bogdana i Jerzego. Bogaty zbiór zdjęć dokumentujących życie rodziny Komorowskich od 1916 roku został oddany rodzinie Wiktora, wcześniej był uznany za materiał dowodowy w sprawie i skonfiskowany przez UB. Dzisiaj to wspaniały obraz życia carskich lotników, zachowujący realia czasów oraz twarz asa myśliwskiego Wiktora Komorowkiego z charakterystycznym wąsem i błyskiem w oku. Zdjęcia z lat 1949-1950 utrwaliły prywatne chwile Wiktora, Jerzego i Bogdana w Karpaczu. Dzięki wysiłkowi prawnuka oraz pracowników wrocławskiego IPN biografia Wiktora Komorowskiego oraz losy jego rodziny zostały odczytane z dokumentów, pamiętników i wspomnień a ostatecznie wydane jako książka wraz ze zdjęciami z rodzinnego albumu. Jak pisze we wstępie Krzysztof Szwagrzyk „Portret malowany historią… dokumentuje dzieje jednej z milionów polskich rodzin, które wbrew własnym oczekiwaniom i decyzjom zostały uczestnikami najważniejszych wydarzeń dwudziestego stulecia: I wojny światowej, rewolucji październikowej i II wojny światowej. Ich udziałem stały się też bolesne doświadczenia związane z instalowanym w Polsce od 1944 r. komunizmem.” Książka dostępna w zbiorach Książnicy Karkonoskiej. (JJ)
Roślinny kabaret. Richard Mabey; czyta: Stanisław Biczysko
Nie jest to typowa książka o roślinach, ale wspaniała gawęda człowieka o olbrzymiej wiedzy nie tylko biologicznej. Pasjonujący świat roślin łączy się z naszym. Możemy go podglądać, kopiować, podziwiać i brać nadal tak wiele. Autor rozbudza wyobraźnię i uczy dostrzegać zjawiska, odkrywać tajemnice roślin i ich otoczenia, by być w pełni tu i teraz. Słowem – zielona uczta. Książka napisana językiem pełnym kunsztu. Choć zakrawa na naukową, czyta się ją niczym powieść. Poza mnóstwem przyrodniczych faktów, czytelnik poznaje również historie i przeżycia autora, który bez ogródek się nimi dzieli.
„Roślinny kabaret” to opis nadzwyczajnych związków świata roślin i świata ludzi. Audiobook dostępny w zbiorach Książnicy Karkonoskiej. (AS)
