Renta wdowia to połączenie renty rodzinnej po zmarłym małżonku z własną emeryturą. Dzięki przepisom, które weszły w życie w ubiegłym roku, możliwe jest pobieranie obu świadczeń jednocześnie. Renta rodzinna dla jednej osoby wynosi 85 proc. kwoty, która przysługiwałaby zmarłemu małżonkowi. Osoba składająca wniosek może wybrać najkorzystniejszy wariant wypłaty lub zaznaczyć, aby wybór wyższego świadczenia dokonał ZUS.
Do końca 2026 roku obowiązuje zasada, że jedno świadczenie przysługuje w 100 proc., a drugie w wysokości 15 proc. Oznacza to możliwość pobierania pełnej własnej emerytury i jednocześnie 15 proc. renty rodzinnej po zmarłym współmałżonku lub pełnej renty rodzinnej i 15 proc. własnej emerytury. Od 2027 roku udział drugiego świadczenia wzrośnie do 25 proc., co przełoży się na wyraźnie wyższe łączne wypłaty.
Suma wypłacanych świadczeń nie może jednak przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. Po marcowej waloryzacji limit ten wzrósł o niemal 300 zł – z 5 636,73 zł do 5 935,47 zł brutto. W przypadku przekroczenia tej kwoty świadczenia są pomniejszane o wartość nadwyżki. Jeżeli jedno świadczenie równa się limitowi lub go przekracza, renta wdowia nie przysługuje i wypłacane jest wyłącznie jedno świadczenie.
O przyznanie renty wdowiej można ubiegać się w każdej chwili, jednak konieczne jest spełnienie określonych warunków. Kobieta musi mieć ukończone co najmniej 60 lat, a mężczyzna 65 lat. Do dnia śmierci małżonka musi istnieć wspólność małżeńska, a prawo do renty rodzinnej powstało nie wcześniej niż po ukończeniu 55 lat przez kobietę lub 60 lat przez mężczyznę. Osoba ubiegająca się o rentę wdowią nie może ponownie zawrzeć związku małżeńskiego.
ZUS wypłaca obecnie ponad 1 mln rent wdowich. Najwięcej świadczeń trafia do mieszkańców województwa śląskiego – około 136 tys., najmniej w województwie podlaskim – około 27 tys. Na Dolnym Śląsku renta wdowia przysługuje około 87 tys. osób, co plasuje region na czwartym miejscu w kraju pod względem liczby wypłacanych rent wdowich. Najliczniejszą grupę wśród wnioskodawców stanowią osoby w wieku od 81 do 90 lat, zarówno kobiety, jak i mężczyźni.
