Sobota, 15 sierpnia
Imieniny: Marii, Napoleona
Czytających: 6053
Zalogowanych: 8
Niezalogowany
Rejestracja | Zaloguj

Miejskie Muzeum od przedwojnia tylko w planach

Wiadomości: Jelenia Góra
Poniedziałek, 24 listopada 2014, 8:05
Aktualizacja: Wtorek, 25 listopada 2014, 8:47
Autor: Mea
Fot. Mea
Starania jeleniogórskich archiwistów i muzealników o utworzenie placówki, która mogłaby zaprezentować historię Jeleniej Góry, sięgają czasów przedwojennych. Wówczas, w granicach dzisiejszego miasta, funkcjonowały dwie instytucje, posiadające bogate zbiory, dające podstawę do zbudowania takich ekspozycji stałych.

- Była to Majoratsbibliothek - Die Reichgräflich Schaffgotsch'schen Sammlungen in Warmbrunn (Biblioteka Majoracka Schaffgotschów w Cieplicach), z bogatymi zbiorami historycznymi, utworzona w 1734 r., a funkcjonująca w Cieplicach od 1834 r., oraz Riesengebirgsverein Museum (Muzeum Towarzystwa Karkonoskiego), utworzone w 1888 r., posiadające własną siedzibę od 1914 r., przemianowane w 1938 r. na Sudetenmuseum (Muzeum Sudeckie). Obie instytucje nie należały do samorządów miejskich Jeleniej Góry i Cieplic – opowiada Stanisław Firszt, dyrektor Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze.

Miasto Jelenia Góra nie posiadało wówczas własnego, miejskiego (samorządowego) muzeum. Istniały jednak bogate zbiory dzieł sztuki i obiekty historyczne zgromadzone w różnych budynkach miejskich (również w ratuszu). Do zbiorów miejskich należały także akta i dokumenty. To na ich przechowywanie przeznaczono, pozyskany w 1923 r., dawny budynek bielarni, należący w XVIII wieku do rodziny Glafey'ów (budynek przy dzisiejszej ul. Podwale 27, do niedawna siedziba Archiwum Państwowego w Jeleniej Górze). Po remoncie i adaptacji, w latach 1926 – 1928, w budynku tym umieszczono archiwum miejskie, a w 1932 r. dołączono do niego archiwum powiatowe. W tamtym czasie placówką kierował dr Max Göbel.

- Wcześniej, w 1925 r., Jelenia Góra pozyskała, nieistniejący dzisiaj, pałac w Maciejowej po kolekcjonerze i zbieraczu Emilu Beckerze. W ten sposób do zasobów miasta trafiły dodatkowo: meble, zegary, obrazy, rzeźby, numizmaty, grafiki, broń, zbroje, szkło i bogaty księgozbiór. Część z tych przedmiotów pozostała w pałacu, a część zaczęto przenosić, od 1933 r., do budynku archiwum, w związku z inicjatywą Maxa Göbela, aby utworzyć tam małe Muzeum Miejskie. Pierwsze sale ekspozycyjne na piętrze przygotowano w 1934 r. W 1935 r. w Księdze Adresowej Jeleniej Góry pojawiło się Muzeum Miejskie Jeleniej Góry. Niestety ogromna ilość obiektów, które można by wyeksponować, niewielka powierzchnia wystawiennicza i magazynowa w archiwum, istnienie już na terenie miasta, Muzeum Towarzystwa Karkonoskiego, polityczne decyzje władz miasta oraz brak środków skutecznie zablokowały tworzenie Muzeum Miejskiego w 1936 r. Według koncepcji kierownika archiwum, wszystko miało być gotowe na 650. rocznicę uzyskania przez Jelenią Górę praw miejskich, tj. na 1938 rok – mówi dyrektor.

Zbiory, które miały trafić do Muzeum Miejskiego zostały w rezultacie rozdysponowane do wielu jeleniogórskich instytucji: do Muzeum Sudeckiego (broń, obrazy, rzeźby, numizmaty), do ratusza (rzeźby, płaskorzeźby), do teatru (meble, zegary), do koszar (jelenie), na basen miejski (rzeźby). I tak już zostało.

- Drugą próbą utworzenia Muzeum Miejskiego w Jeleniej Górze, już jako filii polskiego Muzeum Regionalnego w Jeleniej Górze, istniejącego na bazie Muzeum Sudeckiego (dawnego Muzeum Towarzystwa Karkonoskiego), podjął dwadzieścia lat później, w 1959 r., jego kierownik Zbisław Michniewicz. Stało się to w wyniku zainicjowanych przez niego uroczystych obchodów 850-lecia powstania Jeleniej Góry, w 1958 r. (legendarne założenie jej przez Bolesława Krzywoustego, w 1108 r.), podczas których zauważono, że brak jest ekspozycji dotyczących historii miasta. Na ich przygotowanie, w Muzeum Regionalnym w Jeleniej Górze brak było miejsca. Na przyszłe Muzeum Miejskie z ekspozycjami dotyczącymi historii Jeleniej Góry, wytypowano kamienicę przy pl. Ratuszowym pod nr 46 (róg placu z ul. Szkolną), na której umieszczona jest rzeźba Najświętszej Marii Panny, a w której, w XVIII w., mieszkał Anton Lorenz Salice – Contessa. Przygotowano plany, które miały być zrealizowane w latach 1961 – 1963. Nic z tego jednak nie wyszło, bowiem ani Warszawa (ministerstwo), ani Wrocław (władze wojewódzkie), nie zgodziły się przeznaczyć jakichkolwiek środków na ten cel – mówi Stanisław Firszt.

W Jeleniej Górze, nadal nie było wystawy poświęconej historii miasta. Znowu po 20 latach (trzeci raz), Muzeum Okręgowe w Jeleniej Górze (dawne Muzeum Regionalne w Jeleniej Górze), rozpoczęło działania w tym zakresie. Chodziło o rozbudowę jego siedziby, aby pozyskać nowe powierzchnie wystawiennicze, m.in. w celu budowy ekspozycji o dziejach Jeleniej Góry. Wszystko było przygotowane. Wysiłek dyrektora Henryka Szymczaka poszedł jednak na marne, bo sprawy muzealne zderzyły się z rzeczywistością wielkich wydarzeń historycznych. Realizacja projektu miała bowiem przypaść na lata 1980 – 1982.

Czwarty raz, i znowu po prawie 20 latach, z inicjatywy dyrektora Stanisława Firszta, Muzeum Okręgowe w Jeleniej Górze (już jako placówka województwa jeleniogórskiego), podjęło starania o utworzenie oddzielnego Muzeum Miejskiego w Jeleniej Górze, jako oddziału Muzeum Okręgowego.

- Wystawy dotyczące historii miasta miały być urządzone w przystosowanej do tego celu wieży Bramy Zamkowej, uratowanej przed wyburzeniem w 1836 r. i wyremontowanej w 1862 r., pełniącej funkcję wieży widokowej do lat 70’ XX wieku. W latach 80’ i 90’ XX w. obiekt ten zaczął popadać w ruinę. W 1995 r. zainteresowało się nim Muzeum Okręgowe w Jeleniej Górze i rozpoczęło starania o jego przejęcie (obiekt nie figurował nawet w ewidencji miejskiej) – opowiada dyrektor.

W 1996 r. Muzeum przeprowadziło w nim badania archeologiczne, następnie wykonało dokumentację architektoniczną (Tomasz Pasławski) i zleciło projekt jej zagospodarowania, wg koncepcji S. Firszta (wykonał ją mgr inż. Marek Wroński). Kolejno od dołu, na piętrach, miały być przedstawione rekonstrukcje wyglądu miasta, od średniowiecza po czasy współczesne, a po wyjściu na taras widokowy wieży, miało się oglądać współczesną zabudowę Jeleniej Góry. Wieża miała służyć jako muzeum i jednocześnie jako punkt widokowy (tzw. "Grzybek", na Wzgórzu Krzywoustego, był wówczas zdewastowany i nie było jeszcze tarasu na Galerii Grodzkiej).

- Muzeum pozyskało nawet na ten cel środki z Funduszu Współpracy Polsko – Niemieckiej. I znowu z braku środków miejskich, tzw. wkładu własnego i w wyniku nieporozumień, nic z tych planów nie wyszło. Po ok. 20 latach, na bazie dawnego projektu, opracowanego przez Muzeum, zrealizowano tylko część założenia, tj. wieżę widokową, (już bez wystaw), którą i tak "przytłoczył" taras Galerii Grodzkiej – mówi Stanisław Firszt.

Mimo wielu prób i starań, nie utworzono nigdy ani Muzeum Miejskiego w Jeleniej Górze, ani oddziału poświęconego historii Jeleniej Góry w którymś z jeleniogórskich muzeów. Wysiłki muzeów skoncentrowały się w latach następnych, na polepszeniu bazy lokalowej istniejących siedzib tak, aby na dodatkowej powierzchni zbudować ekspozycje historyczne, dotyczące także Jeleniej Góry. Muzeum Karkonoskie w Jeleniej Górze: starania podjęło w latach 2005 – 2006, przygotowało koncepcję i projekty w latach 2007 – 2008, prace budowlane przeprowadziło w latach 2009 – 2012), nieco później Muzeum Przyrodnicze w Jeleniej Górze – Cieplicach: podobne starania podjęło w latach 2008 – 2009, przygotowanie koncepcji i projektów miało miejsce w 2009 r., prace budowlane wykonano w latach 2010 – 2013). Obie inwestycje wykonano dzięki staraniom Samorządu Województwa Dolnośląskiego i Miasta Jeleniej Góry, przy dofinansowaniu ze środków europejskich.

- Pozwoliło to na zbudowanie ekspozycji historycznej, dotyczącej Jeleniej Góry w Muzeum Karkonoskim (otworzono ją w 2013 r.) i pozwala na przygotowanie ekspozycji historycznej dotyczącej Cieplic w Muzeum Przyrodniczym, która będzie udostępniona na przełomie lat 2014/2015 i uzupełniana w latach następnych – podkreśla dyrektor.

Ogłoszenia

Czytaj również

Komentarze (15) Dodaj komentarz

~aaa 24-11-2014 10:13
Powołanie muzeum miasta jest konieczne. Jest wiele zabytków, którymi nie ma się kto zając. Muzeum Karkonoskie nie jest tym zainteresowane. Poza tym byłaby to dodatkowa atrakcja turystyczna. Otworzmy to miasto dla turystów.
~do ~aaa 24-11-2014 10:45
A którymi to KONKRETNIE zabytkami MK nie chce się zająć..?
~$ 24-11-2014 12:29
ano sprzedaje sobie miasto np. pałacyk po przedszkolu w parku zdrojowym w Cieplicach lub Pawilon Norweski w Parku Norweskim w Cieplicach i pewn ie fajnych obiektów by się jeszcze znalazło wokół których biegają psy prywatnych właścicieli......nie mam nic do prywatnych właścicieli ale nie wszystko powinno być na sprzedaż .....są obiekty o które miasto winno zadbać ....
~Obrębalski - dzięki 24-11-2014 14:06
Jak czytać ostatnią część artykułu wszelkie projekty zainicjowane zostały za poprzedniej kadencji czyli Obrębalskiego, Zawiła je tylko dokończył! Co chce dokończyć w drugiej kadencji, jeżeli nie zaczął nic w pierwszej...? pytanie do internautów...
~hmm 24-11-2014 16:59
Mamy już jedno muzeum z panią prezydentową do którego pies z kulawą nogą nie zagląda.
~historyk 24-11-2014 17:39
Inicjatywa cenna, jednak żeby miało to jakiś sens, Wrocław musiałby wpierw oddać nasze zbiory, które zagrabił po wojnie. Mało kto wie, ale większość cennych, a wręcz unikatywych zbiorów z dawnej Biblioteki Schaffgotschów (tzw. Majoratsbibliothek) wyparowała właśnie do Wrocławia, gdzie gnije teraz rozproszona po różnych placówkach, najczęściej zresztą w magazynach, bo nie jest wystawiana. Często przechowywana w skandalicznych wręcz warunkach, np. w zbiorach Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego, gdzie pracownicy obchodzą się z nimi jak z makulaturą. To co dla Wrocławia jest zbędne i bezwartościowe, dla nas jest bezcenne! Tu wychodzi postawa psa ogrodnika Wrocławia, który sam nie wykorzysta i innym nie da.
~ 24-11-2014 17:54
A co z zabytkowym dworem na Czarnym kto doprowadził do przejęcia tegoż obiektu w dziwny sposób przez pseudo fundacje, dlaczego nikt za to nie odpowiada, gdzie są władze miasta , radni ???
~Ciepliczanin 24-11-2014 18:13
Duzo artykulow o historii Jeleniej Gory pisze p. Dyrektor Muzeum Przyrodniczego w Cieplicach. Chodze tez na prelekcje - można się wiele dowiedzieć.
~s. 24-11-2014 18:44
Widzę tutaj pewne niebezpieczeństwo. Gdyby utworzyć muzeum miejskie by trzeba było "poprosić" Kraków, Wrocław, Warszawę, Lublin, Katowice, Toruń, Poznań, Kielce, Gdańsk, Wałbrzych, Bolków o zwrot tylko części majorackich zbiorów. Który szef muzeum będzie miał tyle odwagi ?
~c. 24-11-2014 19:35
Szef Muzum albo prezydent miasta. Obrębalski na pewno nie postawi się Wrocławiowi. Zawiła jest historykiem, przy tym niezależny od Wrocławia. Kolejny przykład, gdy Zawiła ma przewagę.
~wer 24-11-2014 19:59
ten pałac w Maciejowej był H. Goeringa (to on ofiarował te 2 jelenie zdobiące wejście do pałacu na bramę jednostki). Mało kto wie, ze w istniejącym do dziś przypałacowym parku jest wieża widokowa w ruinie oraz Kaplica grobowa rodziny Beckerów też już w ruinie, straszny wstyd dla miasta Jelenia Góra ... tu link: http://nieregularnik-nieperiodyczny.blogspot.com/2011/09/maciejowa-wspomnienie-o-paacu-wieza.html
~... 24-11-2014 20:06
Nie zawsze dobry archeolog, czy historyk musi być dobrym dyrektorem muzeum. Niestety pan Stanisław jest dobrym archeologiem, wielu pozytywnie wspomina jego wystawę o "wałach Hadriana" którą wszedł na rynek jeleniogórski, ale mało kto mówi o nim jako o dobrym organizatorze. Ciekawe czy w końcu zacznie w Muzeum w Cieplicach robić to do czego został powołany, a przestanie wyszukiwać różne nieuzasadnione powody nic nie robienia.
~wer 24-11-2014 20:07
jak chcecie wiedzieć gdzie ta wieża i mauzoleum wklejcie w google maps ten namiar : 50.9082730, 15.8236143
~wyborca10 24-11-2014 23:01
Czy to kampania- program wyborczy Pana Stanisława F...?
~do wyżej 25-11-2014 10:36
Kampania wyborcza tak tylko do czego ? To znaczy, jeśli ktoś ma coś do powiedzenia to już kampania wyborcza ?Kampanie wyborcze są o niczym .jak można porównywać te dwie rzeczy .Szczyt idiotyzmu i złośliwości !

Dodaj komentarz

Zaloguj
0/1600

Czytaj również

Copyright © 2002-2020 Highlander's Group