Niedziela, 9 sierpnia
Imieniny: Edyty, Romana
Czytających: 5525
Zalogowanych: 1
Niezalogowany
Rejestracja | Zaloguj

Historia cieplickiego ratusza

Wiadomości: Jelenia Góra
Poniedziałek, 29 września 2014, 6:26
Aktualizacja: Wtorek, 7 października 2014, 8:14
Autor: Mea
Fot. Mea
Cieplice mają równie dawną i bogatą historię, jak Jelenia Góra. Co ciekawe z dokumentu z 20 marca 1288 r., wystawionego przez księcia Bolka I Surowego, dowiadujemy się zarówno o cieplickim klasztorze joannitów i o jego komturze Konradzie, jak i o mieszczanach jeleniogórskich: Helwiku, Fryderyku, Henningu i Jakubie. Zapisy te świadczą, że tak Cieplice, jak i Jelenia Góra musiały już istnieć od pewnego czasu (od kiedy nie wiadomo dokładnie).

- Losy obu miejscowości potoczyły się jednak inaczej. Jelenia Góra uzyskała pełne prawa miejskie, miała własny samorząd (radę) i ratusz co najmniej od XIV w. Cieplice na początku XV w. stały się własnością Gotsche II Schoffa, protoplasty rodu Schaffgotschów. Kolejni przedstawiciele tej rodziny nie byli zainteresowani tworzeniem miasta z własnym samorządem. Dodatkowo bliskość Jeleniej Góry, funkcjonującego już miasta, skutecznie blokowała powstawanie nowych ośrodków miejskich w regionie, o czym przekonały się np. Kowary w ciągu XV w. W związku z tym, że Cieplice, miejscowość uzdrowiskowa, nie miały praw miejskich, nie musiały budować kosztownych murów miejskich, zakładać regularnej siatki ulic, wydzielać terenu rynku i budować ratusza. Tak było do początków XX w. Schaffgotschowie byli właścicielami Cieplic i to oni decydowali, czym ma być uzdrowisko – opowiada Stanisław Firszt, dyrektor Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze.

Wraz z upadkiem Cesarstwa Niemieckiego w 1918 r. i późniejszym powstaniem Republiki Weimarskiej, niemieckie rody magnackie (w tym Schaffgotschowie) straciły swoje dawne znaczenie. Społeczność lokalna, uwolniona od dawnych zależności, sama chciała decydować o swoim losie. Uzdrowisko Cieplice liczyło wówczas ponad 4,500 stałych mieszkańców. Osada była zatem większa od niejednego miasteczka na Dolnym Śląsku.

- Dlatego też już w latach 20-tych XX w. mieszkańcy Warmbrunn (Cieplic) rozpoczęli starania o uzyskanie dla osady praw miejskich. Udało się to w 1935 r. W drodze ogłoszonego konkursu wyłoniono projekt herbu nowego miasta, nawiązujący do najstarszego herbu Schaffgotschów oraz do symboliki związanej z leczniczymi właściwościami miejscowych wód termalnych. Jak przystało na miasto, musiało mieć rynek i budynek magistratu tzw. ratusz, np. z wieżą zegarową. Wcześniej uzdrowisko Cieplice miało namiastkę tych miejsc. I tak rolę swego rodzaju rynku sprawował Plac Zdrojowy, położony na wschód od Długiego Domu. Na placu tym stały dwa baseny kąpielowe. Rolę wieży ratuszowej pełniła w pewnym stopniu wieża – dzwonnica- brama prowadząca do kościoła Św. Jana Chrzciciela – mówił dyrektor.

Plac Zdrojowy pod koniec lat 20-tych XX w. przestał praktycznie istnieć, bo wybudowano na nim główny budynek Uzdrowiska. Dlatego też funkcję rynku przejął plac położony pomiędzy dzisiejszymi ulicami Zdrojową, Marii Sobieskiej, Staromiejską i pl. Piastowskim. Czyli dzisiejszy pl. Zdrojowy. Nie zbudowano ratusza, ale na potrzeby magistratu pozyskano gotowy już obiekt przy obecnej ul. Cervi, położony naprzeciwko dzisiejszego Hotelu Cieplice, a przylegający bezpośrednio do Parku Zdrojowego.

- Budynek wzniesiono na początku 1912 r. jako Dom Wystawowy i Handlowy (Ausstellungsgebäude) Stowarzyszenia Rękodzielników (Hausfleiss-Verein im Riesen – und Isergebirge), które powstało w 1910 r. Stowarzyszenie skupiało i wspierało wytwarzanie (chałupniczo) różnorodnych wyrobów regionalnych (pamiątek, gadżetów i przedmiotów domowego użytku). Pośredniczyło w rozprowadzaniu tych akcesoriów w regionie. Zajmowało się ich reklamą, promocją i sprzedażą. Działalność Stowarzyszenia wspierała rodzina Schaffgotschów. W siedzibie Stowarzyszenia organizowano wystawy promocyjne oferowanych wyrobów. W nim też prowadzono szkolenia dla wytwórców i udostępniano im wzorce oraz modele wyrobów. W 1926 r. Stowarzyszenie skupiało 250 osób – opowiadał Stanisław Firszt.

W 1935 r. obiekt przejęło Miasto Cieplice (Warmbrunn) i umieściło w nim siedzibę magistratu – ratusz. W 1945 r. budynek przejęły władze polskie, ale Urząd Miejski Cieplic Śląskich Zdroju umieszczono w kamienicy na rogu dzisiejszej ul. Solankowej i pl. Piastowskiego. W dawnym cieplickim ratuszu mieścił się początkowo Samochodowy Klub Sportowy „Zdrój”, a następnie Miejskie Przedszkole nr 9. Dzisiaj obiekt znajduje się w rękach prywatnych i jest remontowany.

- Koniec Miasta Cieplice Śląskie Zdrój nastąpił w 1976 r. wraz z reformą administracyjną kraju i utworzeniem nowych województw, w tym jeleniogórskiego, z ich stolicami, które musiały być „dużymi” miastami. Do Jeleniej Góry włączono m.in. Cieplice i w ten sposób po 40 latach skończyło się „cieplickie miastowanie”. Dzisiaj niewiele osób wie, że Cieplice miały własny rynek i ratusz, a trwało to tylko przez 10 lat – powiedział dyrektor.

Ogłoszenia

Czytaj również

Komentarze (25) Dodaj komentarz

~Star 29-09-2014 6:39
Szkoda, że autor nie pokusił się o zamieszczenie większej ilości archiwalnych zdjęć.
~uzi 29-09-2014 7:53
Mea boskie zdjęcia, widać rękę mistrza :P
~ma 29-09-2014 8:08
Uczęszczałem do tego przedszkola i mile wspominałem Panią Lalę :) Latem do przedszkola przyjeżdżały kolonie dzieci w ramach turnusów leczniczych. Przedszkolaki na spacery chodziły do parku, a w miejscu gdzie jest budynek (wątpliwej urody) Agatu, były korty tenisowe. Najbardziej mi brakuje fontanny z rybkami i piękną kobietą.
~Berni 21-02-2019 11:44
do: ~ma (8:08)
Witam, a który to był rok budowy tego Agatu ?
~As 27-03-2020 17:14
do: ~ma (8:08)
Rety, ja tez chodziłam do tego przedszkola i równiez Pani Lala utkwiła w mej pamięci :)
~ 29-09-2014 10:26
Tak się przekłamuje historię panie autorze. Dokładnie 02 lipca 1976 Cieplice zostały włączone do Jeleniej Góry i to wtedy przestały być samodzielnym miastem.
~KamG 29-09-2014 11:32
Gdzie są Cieplice?? Jestem z Kamiennej Góry i chętnie bym wybrał się na wycieczkę.
~ciepliczanka2 29-09-2014 11:38
Do ~10.26 Fakt , że formalnie Cieplice włączono do Jeleniej Góry 2 lipca 1976 roku ,ale stało to się w wyniku reformy z 1975 roku.
~ojojoj! 29-09-2014 12:31
Mea !!! Znajdź sobie inne zajęcie. Błagam...
~wyborca1 29-09-2014 12:40
Takie są niestety losy pieknych obiektów w Cieplicach. Zamiast zagospodarowania tego buddynku na cele np. pijalni sprzedano go pewnie za grosz i trwa niekończący się remont ( swoją drogą gdzie jest konserwator zabytków ) . Drugi taki obiekt to dawna Kawiarnia Zdrojowa ( dziś Pałac Zdrojowy) - w centrum parku, stnowiąca zawsze jeden kompleks z budynkiem teatru. Jaki gospodarz pozbywa się takich obiektów ? Przecież blisko są odwierty wody termalnej. A PIJALNIĘ WODY MINERALNEJ ZBUDOWALI NAM JESZCZE NIEMCY PRZED II WOJNĄ - strach pomysleć co by było jakby oni tego nie zrobili !!
~To ja 28-03-2020 11:23
do: ~wyborca1 (12:40)
Prawda , rozlewnia wody mineralnej Marysieńka zamknięta, to jest skandal , ten piękny dom który jest ciągle w remoncie, tajemniczy obiekt , co tam jest, dlaczego nie jakaś klimatyczna kawiarnia. Więcej jest takich znarnowanych miejsc. Kino np , piękne było.
~wyborca1 29-09-2014 13:19
Takie są niestety losy pieknych obiektów w Cieplicach. Zamiast zagospodarowania tego buddynku na cele np. pijalni sprzedano go pewnie za grosz i trwa niekończący się remont ( swoją drogą gdzie jest konserwator zabytków ) . Drugi taki obiekt to dawna Kawiarnia Zdrojowa ( dziś Pałac Zdrojowy) - w centrum parku, stnowiąca zawsze jeden kompleks z budynkiem teatru. Jaki gospodarz pozbywa się takich obiektów ? Przecież blisko są odwierty wody termalnej. A PIJALNIĘ WODY MINERALNEJ ZBUDOWALI NAM JESZCZE NIEMCY PRZED II WOJNĄ - strach pomysleć co by było jakby oni tego nie zrobili !!
~do 11;38 29-09-2014 14:32
Kobieto! Nie w wyniku reformy z 1975r. Jak nie wiesz dokładnie to nie mąć w głowach.
~antykarz 29-09-2014 16:44
Foto rarytas,kolekcjonerskie.
~ 29-09-2014 21:06
DOLNOŚLĄZAK. Panie Firszt zamiast upowszechniać - na raty - w przestrzeni publicznej datę 1288 r. sprowadź pan do Jeleniej Góry, grodu Krzywoustego /rok założenia 1108/ replikę pomnika z Alfeld z napisem "Hirschberg 700 Jahre 1288 - 1988. A następnie - jako polski urzędnik samorządowy - wydaj pan Befehl obecnym władzom miasta aby natychmiast usunęli z ratusza wszelkie symbole świadczące o założeniu miasta przez Bolesława Krzywoustego w 1108 roku. Przestań pan robić wodę z mózgu "niedouczonym Polakom". Panie Prezydencie i wszyscy samorządowcy - "Historischer Ordnung - wg Firszta - muss sein"!!!
~DOLNOŚLĄZAK 29-09-2014 21:50
DOLNOŚLĄZAK czy Kozak wszystko jedno bo jedno i drugie jest na połowę prawdą. Podaj Kochanie jakiś przykład prawdziwego (pewnego) dokumentu mówiącego o początku Jeleniej Góry.Jeśli znajdziesz taki to wszyscy historycy będą całowali Cię po czym chcesz.Dawno nie miałam wątpliwej przyjemności zetrzeć się z Tobą.Nareszcie jest kolejna okazja! Jesteś super Polakiem, ale nie przeginaj , to i tak nic nie da.Czekam z niecierpliwością na ripostę.Aż mnie świerzbi żeby Ci przyłożyć.
~s. 29-09-2014 22:23
1706, 1761, 1809, 1811, 1874, 1876 i dopiero w 1935 Cieplice uzyskały prawa miejskie. Do 21,06. Jelenia to była niezła dziura. Jawor, Strzegom czy Dzierżoniów były większe i bogatsze. Twierdzenie, że jakiś piast założył Jelenią Górę jest błędne. Niestety te tereny nigdy nie należały do Polaków. Nawet jeżeli wchodziły w skład księstw piastowskich to większość książąt płaciło podatki w Pradze, Budzie i Wiedniu.
~ 29-09-2014 22:29
Ostatni akapit powyższego artykułu nieudolnie autor /może ktoś inny/ zmienia i wynika z tekstu tylko zamieszanie. Trzeba jasno napisać że reforma administracyjna państwa była w 1975r. a Cieplice włączono do Jeleniej Góry 2 lipca 1976r.
~do wyżej 29-09-2014 22:38
Nareszcie ktoś mądry ! Tak trzymać !!!!
~CzyjeCoJe 30-09-2014 6:12
Sprzedane wraz terenem za 40 tys.obecnej ul. Cervi 10, położony naprzeciwko dzisiejszego Hotelu Cieplice przez KUSIAK-SLD. Koniec Miasta Cieplice Śląskie Zdrój nastąpił w 1976 r. wraz z reformą administracyjną kraju i utworzeniem nowych województw- powiaty L.MILER-SLD. PSLprzejęły władze POlskie, Urząd Miejski Cieplic Śląskich Zdroju umieszczono w kamienicy na rogu dzisiejszej ul. Solankowej i pl. Piastowskiego. A co z Pałacem ZDROJOWYM , kinem Buczek (FWP)? "Nie róbcie tego - to jest nielegalne." Jeśli konsumenci chcą zmian i są modele biznesowe lepsze od istniejących to należy je zalegalizować.
~ 30-09-2014 21:08
Ad.~21:50. Dyskurs pozostawiam historycznym profesjonalistom narodowości polskiej. Zaproponowałem Firsztowi aby z Alfeld sprowadził replikę pomnika "Hirschberg 700 Jahre, 1288 -1988 i nakłonił Prezydenta Jel.Góry aby usunął z ratusza wszelkie symbole, świadczące o założeniu miasta przez Krzywoustego w 1108 r. Nadal uważam, że zarówno Prezydent oraz wszyscy samorządowcy powinni wbić sobie do głów, że "Historischiser Ordnung - wg Firszta - muss sein"!!! Dodatkowo postuluję, ażeby zburzyć wieżę na Hausbergu, którą ufundowali - w 1908 roku - Hirschbergere z okazji 800-lecia założenia grodu przez słowiańskiego księcia Bolesława. Ponieważ już wtedy niemieccy jeleniogórzanie popełnili historyczną gafę, świętując 800-lecie miasta. W 2008 r. Obrębalski fetował 900-lecie. DOLNOŚLĄZAK
~ 30-09-2014 21:38
Ad.~CzyjeCoJe. Koniec miasta Cieplice Śląskie Zdrój nastąpił nie w 1976 r. a 1.08.1975 r. W tym dniu, w całym PRL-u zaczęło funkcjonować 49 województw. W tym województwo jeleniogórskie. Zlikwidowano powiaty. Miller /wówczas członek PZPR,nie był w aparacie centralnej władzy państwowej/. Reforma administracyjna 1975 r. wprowadzona została za czasów E.Gierka - I Sekretarza KC PZPR oraz P.Jaroszewicza - premiera Rządu PRL. To tyle dla zachowania rzetelności faktograficznej. Chyba, że masz jakieś współczesne opracowania z IPN, które korygują podane - przeze mnie - fakty. DOLNOŚLĄZAK
~DOLNOŚLĄZAK 30-09-2014 22:06
A już myślałam ,że nie odezwiesz się Kochanie,ale jesteś mój ukochany,mój najmilszy !Kocham Ciebie i Twoją zajadłość. Jesteś super ! Dużo wiesz ,ale wybiórczo i jednostronnie.Masz klapki na oczach i widzisz tylko to co chcesz widzieć.Jesteś po prostu Dupkiem (celowo od dużej litery , nie z powodu szacunku ,ale z powodu wielkości znaczenia tego słowa w odniesieniu do Ciebie Kochanie). Jak widzę nadal nie chcesz aby wszyscy historycy całowali Cię po czym chcesz. Jaki skromy ,albo raczej głupi i niedoczytany !!!!
~do wyżej 30-09-2014 23:53
Przestań już śmiecić, DOLNOŚLĄZAK! I tak twoich rozwlekłych wypocin nikt nie czyta. Już nawet gadasz sam ze sobą. A wiedzy o historii regionu nie masz żadnej!
~do 21;38 1-10-2014 10:47
Dolnoślązaku nie pisz głupot historycznych. Reforma administracyjna państwa była w 1975r., a miasto Cieplice zostało włączone do Jeleniej Góry 2 lipca 1976r. i od tego momentu przestało być samodzielnym miastem. A Firszt też niech będzie bardziej dokładny, albo niech się nie wypowiada.

Dodaj komentarz

Zaloguj
0/1600

Czytaj również

Copyright © 2002-2020 Highlander's Group