Kiedy biodro przestaje spełniać swoją funkcję?
Pierwszym sygnałem problemów z biodrem jest ból. Początkowo pojawia się po wysiłku lub dłuższym chodzeniu, z czasem zaczyna towarzyszyć codziennym czynnościom. Ograniczenie ruchu sprawia, że trudniejsze staje się zakładanie butów, wchodzenie po schodach czy wstawanie z krzesła. W bardziej zaawansowanym stadium ból występuje także w spoczynku i w nocy.
Dolegliwości biodra szybko wpływają na całe życie pacjenta. Staje się mniej aktywny fizycznie, ma problemy ze snem, a każda próba ruchu sprawia mu dyskomfort. Charakterystyczne jest także utykanie i zmiana wzorca chodu, co prowadzi do przeciążeń kręgosłupa oraz drugiej kończyny.
Jeśli mimo fizjoterapii, leków przeciwbólowych i modyfikacji aktywności nie dochodzi do poprawy, może to oznaczać, że leczenie zachowawcze nie przynosi już oczekiwanych efektów i konieczna jest interwencja chirurgiczna, a nawet endoproteza biodra.
Choroby i urazy prowadzące do wymiany stawu biodrowego
Najczęstszą przyczyną wszczepienia endoprotezy biodra jest zaawansowana choroba zwyrodnieniowa. Dochodzi w niej do stopniowego niszczenia chrząstki stawowej, co prowadzi do tarcia powierzchni kostnych, bólu i ograniczenia ruchu. W zaawansowanym stadium zmiany mają charakter nieodwracalny.
Innym wskazaniem do zastosowania endoprotezy jest martwica głowy kości udowej. Choroba ta polega na zaburzeniu ukrwienia kości, co prowadzi do jej osłabienia i zapadania się powierzchni stawowej. W takich przypadkach biodro traci stabilność i nie jest w stanie prawidłowo pracować.
Do konieczności wymiany stawu biodrowego mogą prowadzić także skutki poważnych urazów, takich jak złamania szyjki kości udowej czy rozległe uszkodzenia stawu.
Kiedy leczenie zachowawcze nie wystarcza?
Leczenie zachowawcze obejmuje: rehabilitację, farmakoterapię oraz zmianę stylu życia. Na wczesnym etapie schorzeń biodra takie postępowanie często przynosi ulgę i pozwala funkcjonować bez większych ograniczeń. Problem pojawia się wtedy, gdy zmiany w stawie postępują mimo leczenia.
Rehabilitacja ma swoje ograniczenia, gdy struktury stawu biodrowego są trwale uszkodzone. Ćwiczenia nie są w stanie odbudować zniszczonej chrząstki ani nie cofają deformacji kostnych. Leki przeciwbólowe z czasem przestają być skuteczne lub wymagają coraz większych dawek, co wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych.
W takiej sytuacji decyzja o operacji nie oznacza porażki leczenia zachowawczego, lecz kolejny etap terapii. Endoproteza biodra ma na celu usunięcie źródła bólu i przywrócenie funkcji stawu, gdy inne metody nie są już wystarczające.
Endoproteza biodra a jakość życia
Celem leczenia operacyjnego jest przede wszystkim zniesienie bólu i poprawa sprawności. Nowoczesne endoprotezy bioder pozwalają na odzyskanie płynności ruchu i powrót do samodzielności podczas wykonywania codziennych czynności. Dla wielu pacjentów oznacza to możliwość normalnego chodzenia bez kul czy laski.
Po zakończeniu rehabilitacji możliwy jest także powrót do umiarkowanej aktywności fizycznej. Spacery, jazda na rowerze czy pływanie są często zalecane i bezpieczne. Kluczowe znaczenie ma jednak odpowiednio przeprowadzona rehabilitacja pooperacyjna, która wzmacnia mięśnie stabilizujące biodro i uczy prawidłowego obciążania stawu.
Endoproteza biodra w określonych przypadkach stanowi jedyną skuteczną drogę do poprawy jakości życia. Dobrze przeprowadzona kwalifikacja do zabiegu oraz właściwe przygotowanie i rehabilitacja pooperacyjna pozwalają pacjentom wrócić do aktywności, z których wcześniej musieli rezygnować z powodu bólu.
Źródła:
https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/dla-kogo-endoprotezoplastyka-stawu-biodrowego
https://www.nhsinform.scot/tests-and-treatments/surgical-procedures/hip-replacement/
