Budynek MDK Muflon witał gości festiwalowych granatowymi banerami, na których wizerunki kruków na tle białej koronki symbolizowały więź między obrzędami pożegnań i ich ludowymi źródłami, a ogromne fotografie dawnych epitafiów utrwalały powagę pamięci o tych, którzy odeszli z naszego regionu.
Podczas warsztatów dzieci i młodzież ze Szkoły Podstawowej nr 15 im. Bronka Czecha oraz z Mandali – Wolnej Szkoły w Jeleniej Górze przygotowały tradycyjne wieńce nagrobne. Następnie młodzież udała się z nimi na prywatny cmentarz Rodziny Cogho pod Chojnikiem. Nastąpiło też otwarcie wystawy prac konkursowych (18.10.17) – „Pożegnanie“, „Nekropolie Polsko-Czeskiego Pogranicza“, „Moja Rodzina – Moja Przeszłość, Moja Przeszłość – Moja Rodzina“.
Wykłady o tradycjach obrzędach pogrzebowych w kulturze, po polskiej i czeskiej stronie granicy, wygłosili: Joanna Krawietz, przewodniczka sudecka ze Szklarskiej Poręby nt. „Przemijanie w cieniu Gór Olbrzymich”, dr filozofii Jiří Sajbt z Muzeum Czeskiego Raju w Turnovie nt. „Ceremonie pogrzebowe w Czechach wczoraj i dziś” oraz dr hab. Piotr Grochowski nt. „Dusza z ciała wyleciała. Tradycyjne wierzenia i obrzędy związane ze śmiercią”. Wdzięcznymi słuchaczami i skupionymi odbiorcami tej wiedzy było prawie 60 uczniów z Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 2 oraz Zespołu Szkół Katolickich w Jeleniej Górze.
W galerii Muflon (19.10.17) odbyła się uroczysta inauguracja festiwalu oraz wernisaż wystawy fotografii Ewy Andrzejewskiej pt. „Artyści ludowi – wiejskie płaczki”, na którą składa się seria 29 portretów, wybranych przez autorkę z dużego cyklu, to swoisty hołd dla artystek ludowych, to także pożegnanie świata, który już odszedł, a wraz z nim młodość jej twórczyń, to metafora zanikania ich zwyczajów, a nawet znikania nieużywanych już przez nikogo przedmiotów codziennego użytku.
Po wernisażu miała miejsce dyskusja „Przeszłość Dolnego Śląska i ludzie, którzy już stąd odeszli – czy i dlaczego powinniśmy o nich pamiętać.” Jej uczestnicy rozmawiali o pamięci tych, którzy odeszli w kontekście tyglu kulturowego, w którym żyją – ze szczególnym uwzględnieniem polsko-czeskiego dziedzictwa kulturowego, wzajemnych wpływów, relacji i reminiscencji.
Warsztaty pieśni pogrzebowych dla młodzieży licealnej i dorosłych (20.10.17) poprowadził Paweł Grochocki, śpiewak z Lubelszczyzny, mistrz śpiewu białego.
Tego samego dnia (20.10.17) Teatr Karawana, we współpracy z zespołem „Sybiraczki i Kresowianie” oraz Maciejem Kazińskim (grającym na lirze korbowej), przedstawił spektakl w reżyserii Tadeusza Rybickiego pt. „Ceremonie śmiertelne”. W realizacji spektaklu wzięły także udział pracowniczki MDK „Muflon” oraz uczestniczki Sceny Otwartej „Ciałość”. Była to wzruszająca, liryczna, a jednak pełna grozy opowieść o umieraniu prostego wiejskiego chłopa, jej muzyczno-poetyckie tło oparto na ludowych tekstach towarzyszących ostatecznemu pożegnaniu.
„VIII Międzynarodowy Festiwal Folkloru – tradycja inspiruje. Ceremonie pożegnań” (21.10.17) zakończył uroczysty koncert pt. „Dusza z ciała wyleciała”, który miał miejsce w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Sobieszowie. W repertuarze zespołu „Sybiraczki i Kresowianie” znalazły się dwie pieśni: „Anielski orszak” oraz „Ostatnie pożegnanie”, Chór Ekumeniczny z Karpacza pod dyrekcją Bernarda Stankiewicza zaprezentował m.in. „Eli, Eli…”, „Cudowna Boża łaska”, „Pan zmartwychwstał”, „Amen”, „Kantyk o męce Pańskiej”, „Wszystkie nasze dzienne sprawy”, „Duszo Chrystusowa”, „ Stabat Mater”, „Odszedł Pasterz od nas”.
Na występ duetu Grochocki i Odorowicz, zatytułowany „Skończyła mi się droga”, złożyły się tradycyjne pieśni pogrzebowe oraz pieśni o śmierci zaśpiewane in crudo (białym głosem). Były to pieśni pochodzące z przekazu ustnego, głównie z Lubelszczyzny i wschodniej części Polski, których zmarły / zmarła wypowiedzieć już nie może. Ten niezwykły koncert dotknął najczulszych strun duszy wśród festiwalowej widowni, ta zaś nagrodziła artystów owacjami na stojąco.
„VIII Międzynarodowy Festiwal Folkloru – tradycja inspiruje. Ceremonie pożegnań” był kontynuacją i jednocześnie domknięciem cyklu, którego wcześniejsze edycje dotyczyły ceremonii zaślubin (2015) i ceremonii narodzin (2016).
Wystawę „Artyści ludowi – wiejskie płaczki” Ewy Andrzejewskiej oraz pokonkursowe wystawy fotograficzno-plastyczne można oglądać codziennie w Galerii „Muflon” oraz hallu MDK Muflon do końca października 2017.
Relacje fotograficzne z „VIII Międzynarodowego Festiwalu Folkloru – tradycja inspiruje. Ceremonie pożegnań” oraz szczegółowe informacje o festiwalu znajdują się na stronie internetowej festiwalfolkloru.pl oraz na Facebooku https://www.facebook.com/festiwalfolkloru/
Projekt „VIII Międzynarodowy Festiwal Folkloru – tradycja inspiruje. Ceremonie pożegnań” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i środków budżetu państwa za pośrednictwem Euroregionu Nysa oraz z Budżetu Miasta Jeleniej Góry.
