Polska: Polacy odkryli nowy gen!

Autorami sukcesu są pracownicy Instytutu Immunologii Nowotworów Instytutu Immunologii i Terapii
Doświadczalnej im. Ludwika Hirszfelda PAN we Wrocławiu: dr Małgorzata Cebrat, dr Arkadiusz Miążek i prof.
Paweł Kisielow - kierownik Zakładu.

Prof. Kisielow od wielu lat zajmuje się badaniem nowych genów w układzie odpornościowym. Najnowsze
osiągnięcie może okazać się kolejnym spośród fundamentalnych odkryć profesora.
Prof. Paweł Kisielow: - Układ odpornościowy, wyposażony w limfocyty występuje wyłącznie u organizmów zwierząt kręgowych. Dlaczego nie pojawił się na wcześniejszych etapach ewolucji? Podejrzewa się, że jakiś nasz przodek został zakażony mikroorganizmem, którego gen wbudował się do jego DNA. Posiadł właściwość tasowania odcinków DNA
gospodarza - wycinał i przenosił je w różne miejsca. To proces z samej natury bardzo niebezpieczny -
powodował prawdopodobnie mutacje, stąd większość zakażonych organizmów musiała zginąć. Tak działo się do
momentu, kiedy organizm nie zapanował nad niebezpieczeństwem. Zaczął kontrolować tę aktywność: pozostawił
ją w limfocytach - akurat tam, gdzie była pożyteczna (tworzyła białka), w pozostałych komórkach -
wyłączył. - tłumaczy profesor.

Naukowcy podejrzewają, że NWC reguluje zachowanie genów RAG - kluczowych dla rozwoju i funkcjonowania
układu odpornościowego oraz odpowiedzialnych za powstawanie limfocytów. - W hierarchii genów są jednymi z
najważniejszych - bez nich układ odpornościowy nie może w ogóle istnieć. Odkrycie istnienia "nadzorcy" genów RAG może mieć niebagatelne znaczenie dla dalszych badań nad białaczkami.
- Odkrycie było zaskoczeniem, tak daleko nasze ambicje nie sięgały - przyznaje profesor. - Ze względu na
podstawową funkcję, jaką pełnią dla układu odpornościowego geny RAG, są one intensywnie badane przez
najlepsze laboratoria na świecie. Nie spodziewaliśmy się, że na tym odcinku DNA jesteśmy w stanie coś
nowego znaleźć. Mieliśmy szczęście.

Profesor niechętnie mówi o praktycznym znaczeniu odkrycia: - Myślenie o praktycznych zastosowaniach
zmniejsza szanse na odkrycie nieoczekiwanych zjawisk.
Ale przyznaje: - Być może odkrycie NWC przyczyni się do poznania mechanizmów odpowiedzialnych za niektóre
nowotwory. Ale przedtem muszą upłynąć długie lata.
Tymczasem naukowcy szykują się teraz do eksperymentu, który pokaże, czy wyłączenie NWC z wszystkich
komórek myszy spowoduje wzrost zapadalności na nowotwory. Wiadomo, że hipotezę naszych uczonych sprawdza
też co najmniej jedno z czołowych laboratoriów w USA.

Badania nad poznawaniem nowych genów we wrocławskim instytucie prowadzone są przez profesora Kisielowa od
pięciu lat w ramach projektu finansowanego przez Howard Huhges Medical Instytute i Fundacji na Rzecz
Nauki Polskiej. Efekt wkrótce zostanie opublikowany w European Journal of Imunology.