Inwazyjne gatunki zwierząt – czy to problem?

Do najbardziej inwazyjnych ssaków w Europie możemy zaliczyć SZCZURY WĘDROWNE, JELENIE WSCHODNIE oraz PIŻMAKI. Są one uważane, jak ogłosili badacze, za najbardziej oddziaływujące na środowisko naturalne oraz gospodarkę starego kontynentu.

Choć szczur wędrowny (Rattus norvegicus) wywodzi się z terenów południowo-wschodniej Azji, to w czasach obecnych jego ekspansja dosięgnęła całej Europy – również naszych Karkonoszy (a nawet prawie całej Ziemi). Gatunek ten zamieszkuje niemal każdy rodzaj środowiska – unika jedynie niedostępnych łańcuchów górskich i terenów podbiegunowych. Sądzi się, że z uwagi na szybki rozwój transportu morskiego, na nasz kontynent dostał się w XVIII w. Gdy dostanie się na jakiś teren, w natychmiastowym tempie go opanowuje. W zajętej przez niego okolicy dostrzega się za to ubywanie innych gatunków gryzoni, jak również ptaków lądowych i ewentualnie morskich. Szczur jest szkodnikiem, który przyczynia się do niszczenia upraw, zbiorów, stawów hodowlanych, przegryza systemy nawadniania i uszkadza zapory wodne. Stąd też wskazanie szczurów, jeleni i piżmaków jako najbardziej inwazyjnych gatunków pochodzących z poza Europy, wydaje się być jak najbardziej trafne. Zadomowiając się tu powodują niezliczone straty w środowisku i gospodarce.
Napływowe gatunki są bardzo dużym zagrożeniem dla delikatnego systemu równowagi jaka zachodzi w środowisku zwierząt, a spowodowane przez nie szkody, odbijają się w znaczącym stopniu na wyniku strat odnotowującym ponad 5% spadku światowego produktu brutto.

Opracowany system oceny ryzyka związanego z emigrującymi zwierzętami bardzo dobrze sprawdza się w skutecznej ocenie w procesie rozpoznawania najbardziej szkodliwych gatunków inwazyjnych. Jest to bardzo pomocne w ustaleniu odpowiednich reguł postepowania i priorytetów w zakresie ochrony środowiska oraz minimalizacji szkodliwego wpływu takich zwierząt. Wciąż jednak brak kompleksowych rozwiązań w kwestii obecności obcych gatunków w środowisku. Warto jednak mieć na uwadze, że nie każde zwierzę zamieszkujące naszą okolicę to korzyść dla lokalnych ekosystemów.

Publikacja sfinansowana ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu

Publikacja zrealizowana przez Karkonoską Agencję Rozwoju Regionalnego

Poglądy autorów i treści zawarte w publikacji nie zawsze odzwierciedlają stanowisko WFOŚiGW we Wrocławiu