Muzeum Historii i Militariów w Jeleniej Górze – Oddział Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze – zaprasza 16 maja 2026 roku (Noc Muzeów) o godz. 16:00 na wernisaż wystawy „Wojny szpiegów w Kotlinie Jeleniogórskiej”.
Wystawa odsłania mało znane epizody działalności wywiadowczej i sabotażowej na przestrzeni ponad siedemdziesięciu lat – od I wojny światowej aż po schyłek zimnej wojny.
Celem ekspozycji jest ukazanie fascynujących, często zapomnianych wątków związanych z obecnością agentów, tajnych służb i operacji specjalnych na terenie Kotliny Jeleniogórskiej.
Zwiedzający zobaczą m.in.:
dokumenty jeleniogórskich urzędów z okresu I wojny światowej, dotyczące działalności szpiegów oraz aktów sabotażu dokonywanych przez robotników przymusowych w lokalnej fabryce zbrojeniowej;
zrekonstruowaną skrytkę Abwehry z czasów II wojny światowej, zawierającą broń, materiały wybuchowe, wyposażenie polowe oraz wyżywienie;
unikalną baterię z niemieckiej arktycznej radiostacji, odnalezioną na naszym terenie – jej obecność wyjaśnia historia niemieckich meteorologów szkolonych w Karkonoszach przed misjami na dalekiej północy.
Wystawa prezentuje również odtajnione dokumenty CIA dotyczące strategicznych obiektów regionu: kopalni uranu w Kowarach, lotniska, zakładów przemysłowych oraz garnizonów wojskowych w Jeleniej Górze. Zwiedzający zobaczą oryginalne wyposażenie używane przez wywiad i kontrwywiad: aparaty fotograficzne, urządzenia nagrywające, broń, skrytki oraz materiały kryptograficzne.
Jednym z najcenniejszych eksponatów będzie polska maszyna szyfrująca DUDEK, której kodu nigdy nie złamano oraz przez pierwszy tydzień trwania wystawy – legendarna ENIGMA. Uzupełnieniem ekspozycji będą zdjęcia Kotliny Jeleniogórskiej wykonane przez amerykańskiego satelitę szpiegowskiego.
Dla odwiedzających przygotowano interaktywną zabawę – grę operacyjną, w której uczestnicy otrzymają teczkę, kryptonim i zestaw zadań. Aby odnaleźć ukrytego agenta, trzeba będzie rozwiązać szyfry, wykonać zadania logiczne i odkryć wskazówki. Gra dostępna będzie w dwóch wersjach: dla dzieci oraz dla dorosłych.
Udział w grze jest dodatkowo płatny – 10zł/os.
Wystawa będzie dostępna do 31.10.2027