W gęstej chmurze późnym popołudniem 23 kwietnia 1992, rozbiły się dwa dwumiejscowe samoloty Cessna i Piper na stromym zboczu Smedawskiej Góry. Było to po czeskiej stronie Gór Izerskich.
Rozbite samoloty były częścią ekipy francuskiej eskadry humanitarnej dwunastu podobnych maszyn, który leciały do Polski, Białorusi i Rumunii z lekami.
Samoloty wypełnione lekarstwami leciały do szpitali leczących ludność (głównie dzieci) cierpiącą po katastrofie w Czernobylu. Akcję przygotowała duża organizacja pomocowa SECOURS POPULAIRE FRANCAIS. Z Francji wystartowało 12 maszyn sportowych. Na pokładzie każdej był pilot i dziennikarz lub lekarz. Pierwszy, wspólny etap lotu zakończył się w niemieckim Erfurcie. Stamtąd wystartowano dalej.
6 samolotów poleciało w kierunku Białorusi, 3 do Rumunii a 3 do Katowic. Właśnie te 3 ostatnie leciały nad Górami Izerskimi. Na trasie dogoniły front atmosferyczny, który starały się ominąć, jadnak straciły orientację. Trochę pokrążyły, a kiedy uznano, że nie można lecieć dalej, postanowiono wracać.
Szczegóły zdarzenia do dziś nie są znane; w jaki spsób dwa samoloty rozbiły się o górskie zbocze.
Rozbite maszyny nadawały później automatyczny sygnał alarmowy i dzięki temu szybko zostały odnalezione przez czechosłowackich żołnierzy i policjantów następnego dnia po katastrofie.
Oba samoloty zostały całkowicie zniszczone. Wraki leżały w odległości około 150 metrów od siebie.
Wszyscy czterej członkowie obu maszyn byli Francuzami (dwóch pilotów i dwóch dziennikarzy) w wieku 27-41 lat. Zginęli na miejscu.
Pomnik ku pamięci
Po 10 latach w miejscu katastrofy klub PATRON ustawił symboliczny pomnik, a po kolejnych 10 latach grupa mieszkańców Świeradowa-Zdroju i okolic, pod kierownictwem Jana Kobiałko, wybrała się na miejsce tragedii by uczcić ofiarę jaką ponieśli Francuzi. Wizytę powtarzali jeszcze w rocznicę w kolejnych kilku latach.
Resztki samolotów dziś można zobaczyć tylko w czeskiej Jizerce, w muzeum Gór Izerskich.
Obszerny reportaż (w języku czeskim) o lotniczej katastrofie w Górach Izerskich można zobaczyć TUTAJ.
