Polub Jelonkę:
Czytaj także: Wałbrzych Świdnica
Sobota, 4 kwietnia
Imieniny: Benedykta, Wacława
Czytających: 11178
Zalogowanych: 20
Niezalogowany
Rejestracja | Zaloguj

Jelenia Góra: Cieplicka rocznica

Poniedziałek, 8 lipca 2019, 6:07
Aktualizacja: Wtorek, 9 lipca 2019, 10:34
Autor: Stanisław Firszt
Jelenia Góra: Cieplicka rocznica
Biblioteka Majoracka w klasztorze pocysterskim/fot. Archium Muzeum Przyrodniczego
Fot. Archiwum S. Firszta
W 1733 roku hrabia Johann Anton Schaffgotsch ustanowił ze swoich majątków ziemskich fideikomis, regulujący sprawy spadkowe po jego śmierci. Dziedzicem i ordynatem zarządzającym całym majątkiem rodu Schaffgotschów z Chojnika miał być zawsze najstarszy syn, najstarszego syna. Dla młodszych dzieci ustanowił, tzw. fideikomis pieniężny, tak aby ich zabezpieczyć finansowo. Z określonej sumy miano im wypłacać roczne pensje.

W 1737 roku, hrabia do zapisów fideikomisu chojnickiego dodał jeszcze komentarze i uwagi, wg których do niepodzielnego majątku rodowego należała także bogata biblioteka i zbiory. W ten sposób je zabezpieczył tworząc tym samym Bibliotekę Majoracką, a jednocześnie podstawę jeleniogórskiego muzealnictwa. Biblioteka i zbiory zgromadzone były w budynku administracyjnym zarządu majątku, w Sobieszowie.

W 1742 roku, Schaffgotschowie utracili majątek, w wyniku zajęcia Śląska przez króla Fryderyka II Pruskiego. Pamiętać bowiem należy, że przedstawiciele tego rodu pełnili ważne funkcje w cesarstwie Habsburgów.W latach 1742 – 1762, Biblioteka bardzo podupadła, a część zbiorów uległo naturalnej destrukcji. Dopiero w 1763 roku, hrabia Karol Gotard Schaffgotsch, syn Johanna Antona Schaffgotscha, za zgodą króla pruskiego odzyskał majątek rodowy i zajął się zaniedbaną biblioteką i zbiorami. Jego syn, Johann Nepomuk Gotard Schaffgotsch, kontynuował dzieło ojca, ale głównie zajęty był budową nowego pałacu w Cieplicach (w latach 1784 – 1788), bowiem stary, renesansowy spłonął w 1777 roku.

W latach 1806 – 1807 wojska napoleońskie zajęły Śląsk. Pod wpływem różnych, "nowoczesnych prądów" płynących z Zachodu oraz konieczności zapłaty ogromnej kontrybucji na rzecz Napoleona, król pruski, Fryderyk Wilhelm III, 30 października 1810 roku wydał edykt o konfiskacie majątków kościelnych na Śląsku, w tym klasztornych. Już 24 listopada 1810 roku zlikwidowano klasztor w Krzeszowie, a tym samym jego prepozyturę w Cieplicach. Opustoszały i ogołocony, pusty budynek po cystersach w Uzdrowisku 28 września 1812 roku kupił hrabia Leopold Gotard Schaffgotsch za 60.952 talary, dzieląc go na dwie części, jedną oddał parafii katolickiej, a drugą wziął na własne cele.

Swoją część wyremontował w latach 1816 – 1833. Prawdopodobnie wcześniej udało mu się przejąć część księgozbioru po cystersach. W czasie remontu zakupił dodatkowo cały księgozbiór od księgarza D. Siegerta z Legnicy w 1819 roku. W ten sposób hrabia szykował się do przeniesienia biblioteki z Sobieszowa do nowego obiektu w Cieplicach. Od 1824 roku do porządkowania księgozbioru zatrudnił dra Kutzena z Wrocławia. W klasztorze przygotowywano wnętrza montując, m.in. regały i szafy.

W 1833 roku przenoszono zbiory, przede wszystkim księgozbiór. W tym czasie liczył on łącznie 27 534 woluminów, w tym: 1275 Silesiaków (dzieł na temat Śląska lub wydanych na Śląsku), 2289 dzieł z dziedziny prawa, 5583 z teologii, 772 z filozofii, 286 z medycyny i 15 129 innych ksiąg, m.in. sporo poloników (dzieła po polsku lub dotyczących Polski).

W dniu 1 lipca 1834 roku bibliotekę i zbiory udostępniono społeczeństwu w obiekcie poklasztornym, w tych samych wnętrzach, w których dzisiaj funkcjonuje Muzeum Przyrodnicze w Jeleniej Górze, będące cieniem dawnych zbiorów, z tą różnicą, że wejście do niej znajdowało się od strony dziedzińca przy Długim Domu. Od tego czasu minęło właśnie185 lat.

Twoja reakcja na artykuł?

20
87%
Cieszy
0
0%
Hahaha
0
0%
Nudzi
0
0%
Smuci
1
4%
Złości
2
9%
Przeraża

Ogłoszenia

Czytaj również

Sonda

Co jest największą zmorą jeśli chodzi o śmiertelne wypadki na drogach?

Oddanych
głosów
200
Brawura kierowców
64%
Pijaństwo i jazda pod wpływem
32%
Kiepski stan naszych dróg
4%
 
Głos ulicy
Do dziś lubię marchewkę – przypomina mi dzieciństwo
 
Warto wiedzieć
Masz to w kuchni... To po cichu niszczy Twoje nerki
 
Rozmowy Jelonki
Harcerstwo bez telefonów. „Pokazujemy dzieciom, że prawdziwe życie jest poza ekranem”
 
Aktualności
Autyzm to nie choroba
 
Aktualności
Jest opiekun Bike Parku Czarne
 
Kultura
Natalia śpiewa Bajm
 
Uzdrowisko Cieplice
Sekret Młodości – Teoria przewlekłego zapalenia
Copyright © 2002-2026 Highlander's Group