Czytaj także: Świdnica Wałbrzych

Wiadomości |  Sport |  Fotoreportaże |  Ogłoszenia |  Katalog firm |  Będzie się działo |  Rykowisko |  Sondy |  Życzenia |  Gazeta |  Reklama 
Niedziela, 18 lutego 2018 Godz.: 06:15:23 Imieniny: Flawiana, Konstancji, Maksyma, Szymona Czytających: 1078 Niezalogowany | Zaloguj | Rejestracja

Wiadomości, Jelenia Góra

Zbrojownia w Bibliotece Majorackiej Schaffgotschów

Poniedziałek, 13 listopada 2017, 07:34, ostatnia aktualizacja: 2017-11-14 10:22
Autor : Stanisław Firszt
Miej świadomość
 
Głos ulicy
 
Kalendarz wydarzeń
 
Telewizja DAMI
 
Co jest grane w Norwidzie?
Czas na "Osiem kobiet" 

Jelenia Góra Niedziela, 23:10
11 lutego 2018

 
Kategorie wydarzeń
Film - Kino2
Koncerty13
Kursy2
Prelekcje6
Sportowe1
Tańce2
Teatry9
Warsztaty4
Wystawy11
 
Dialogi Jelonki
 
Archiwum PDF
Archiwalne numery Jelonka
 
Fot. Archiwum S. Firszta
Zbrojownia
Zbrojownia

Jednym z najciekawszych miejsc w dzisiejszym Muzeum Przyrodniczym w Jeleniej Górze jest sala ekspozycyjna na pierwszym piętrze, w której prezentowana jest stała wystawa historyczna “Taki był skarbiec Śląska”. Zwiedzając tę ekspozycję, na której zgromadzono „to, co zostało” z dawnych zbiorów Schaffgotschów, nie zwracamy uwagi na to, co wcześniej mieściło się w tym pomieszczeniu…

W czasach, kiedy obiekt zajmowali cystersi, były tu początkowo trzy, niezależne pokoje gościnne. Później połączono je w jedną, dużą salę. Jej część wschodnia posiada bogatą dekorację freskową powstałą w XVII wieku. Po sekularyzacji majątków kościelnych na Śląsku w 1810 roku i po zakupieniu obiektu klasztornego przez hrabiego Leopolda Gotarda Schaffgotscha w 1812 roku, w roku 1816 rozpoczął się tam remont i adaptacja pod urządzenie w nim biblioteki sal wystawowych. W 1833 roku przeniesiono tam zbiory Biblioteki Majorackiej z Sobieszowa. Otwarto ją rok później.

We wspomnianym pomieszczeniu zamalowano freski (tak jak i w całym obiekcie) i przemalowano je gruntownie. Funkcjonowała w nim czytelnia, prowadzona przez wrocławskiego księgarza Hirtscha, który dostarczał tam wszystkie nowości wydawnicze i najnowszą prasę. W 1840 roku, w czasie pożaru, uległ zniszczeniu dach biblioteki, który był kryty gontem. W pewien sposób ucierpiała też i ta sala. Po remoncie, hrabia Leopold Christian Gotard Schaffgotsch urządził tam zbrojownię (ok. 1844 roku). Zwiedzał ją w 1847 roku Wincenty Pol i dość dokładnie opisał. Widziała ją mniej więcej w tym samym czasie Rozalia Saulson i też o niej wspomniała w swoim przewodniku.

Najcenniejszymi obiektami, które tam umieszczono były zdobycze: Krzysztofa Leopolda Schaffgotscha spod Wiednia z 1683 roku, broń z wojny trzydziestoletniej, miecz katowski, którym ścięto Hansa Ulryka Schaffgotscha w 1635 roku, oraz malarskie przedstawienia drzew genealogicznych Piastów i Schaffgotschów. Wystrój zbrojowni i jej wyposażenie ciągle ulegały zmianom, chociaż podstawowe i najcenniejsze obiekty pozostawały na swoich miejscach. Z biegiem lat przybywało eksponatów (szczególnie broni palnej i białej). Na przełomie XIX i XX wieku zbrojownia nabrała charakteru jednej z głównych atrakcji Cieplic, którą można było zwiedzać. Jak wyglądała wówczas ta ekspozycja, wiemy doskonale dzięki fotografiom z tego okresu. W sumie, jak dotychczas, znamy ich 13. Można więc pokusić się o odtworzenie wyglądu zbrojowni w tamtym okresie.

R E K L A M A
Po wejściu na salę, na jej środku można było zobaczyć bogato zdobiony stół (dzisiaj znajduje się w Pałacu Schaffgotschów), a na prawo i lewo od niego stały stojaki z bronią palną - cztery lub dwa. Na stojakach (trzypoziomowych) umieszczono po około 20 strzelb i karabinów (większość dzisiaj znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu) oraz pistoletów (dzisiaj nie wiadomo gdzie się znajdują). Na ścianie wschodniej, na prawo od wejścia, wisiało malarskie przedstawienie drzewa genealogicznego Schaffgotschów (dzisiaj znajduje się w Kolegium Zakonu Pijarów w Cieplicach), na ścianach obok wisiały obrazy, dokumenty, broń biała, strzelby i karabiny. Pod obrazem, na podłodze leżała armata spiżowa z XVI wieku z herbem Schaffgotschów (dzisiaj znajduje się na Zamku w Bolkowie, ale jest własnością Muzeum Narodowego we Wrocławiu). Na słupach zawieszone były: hełm typu łebka, napierśnik, piki (dzisiaj nie wiadomo gdzie się znajdują) oraz pistolety. Na wprost wejścia do sali, pod oknem stał stolik, a na nim leżały różnej wielkości kule armatnie, hełm typu morion i lunety (dzisiaj nie wiadomo, gdzie te przedmioty się znajdują).

Pod stolikiem stały dwie, małe armatki wiwatówki z XVIII wieku (dzisiaj znajdują się w Wielkopolskim Muzeum Wojskowym, oddziale Muzeum Narodowego w Poznaniu). Po obu stronach stolika stały dwie pełne zbroje z XVI wieku (dzisiaj nie wiadomo gdzie się znajdują), a na ścianach zawieszono kusze, pistolety i piki. Na ścianie zachodniej zbrojowni, na lewo od wejścia, wisiało malarskie przedstawienie genealogii Piastów (dzisiaj znajduje się w Kolegium Zakonu Pijarów w Cieplicach). Obok niego po prawej stronie w oszklonej i ozdobnej gablocie były eksponowane zdobycze spod Wiednia: tarcza turecka, szable, siodło itp., (dzisiaj znajdują się na Zamku Królewskim na Wawelu). Po lewej stronie obrazu stała też szafka, ale nie wiadomo co zawierała. W rogu południowo-zachodnim stała rzeźba polichromowana, przedstawiająca piastowskiego księcia śląskiego (dzisiaj znajduje się w Muzeum Narodowym we Wrocławiu). Dalej na ścianie południowej zawieszono sześć kusz myśliwskich z bogato zdobionymi łożami. Kusze otaczały 24 bełty ułożone na kształt promieni słonecznych. Powyżej tej kompozycji zawieszono pięć egzemplarzy broni białej pochodzenia wschodniego (w tym miecz japoński) oraz cztery pochwy. Jeszcze niżej zawieszono pięć łuków refleksyjnych, jeden bogato zdobiony sajdak (futerał na łuk) i kołczan z ok. 30 strzałami (dzisiaj nie wiadomo, gdzie te wszystkie obiekty się znajdują).

Pod ścianą, na specjalnym stojaku umieszczono XVI-to wieczną armatę spiżową (druga znajduje się na Zamku w Bolkowie, ale jest własnością Muzeum Narodowego we Wrocławiu). Oprócz tego na ścianach zawieszono broń białą, palną i drzewcową. W sumie na stosunkowo niewielkiej przestrzeni zgromadzono: dwa wielkie płótna, ponad 100 egzemplarzy broni palnej strzeleckiej (strzelby, karabiny, pistolety), ok. 10 kusz z bełtami, 5 łuków ze strzałami, dwie pełne zbroje, 3 hełmy, 3 napierśniki, ok. 20 pik, co najmniej dwie tarcze, siodła, ok. 50 egzemplarzy broni białej (mieczy, szabli, szpad, rapierów), dwie duże armaty spiżowe, dwie małe armatki wiwatówki, ok. 10 kul armatnich, sztandary, dokumenty i portrety.

A nie był to cały zbiór militariów, który znajdował się w zbiorach cieplickich. W zbrojowni nie umieszczono z braku miejsca broni z XIX i XX wieku. Z kwerendy przeprowadzonej m.in w Muzeum Narodowym we Wrocławiu wiemy, że w zasobach Biblioteki Majorackiej były też: epolety kawaleryjskie, ładownice, kirysy kirasjerskie, hełmy niemieckie z XIX wieku, pasy oficerskie i ryngrafy.
Zobacz zdjęcia
Następna wiadomość  Wiadomości 
 Poprzednia wiadomość Strona główna 
 

Komentarze (8) Dodaj komentarz

~Rallyaction 13-11-2017 8:48
Jak czegoś brakuje to szukajcie w Bawarii 😀
~ 13-11-2017 10:45
W jakiej Bawarii,Niemcy nie mieli czasu na zabieranie takich klamotów,ruski i nasi po wojnie większość rozszabrowali,raczej szukajcie po mieszkaniach.
~s. 13-11-2017 11:04
Można jeszcze dodać sztucer Napoleona zdobyty pod Waterloo.
Tomasz Miroszkin 13-11-2017 17:40
Napierśnik i piki z tej kolekcji prywatni poszukiwacze odkryli zamurowane w budynku w Przesiece, słyszałem że zostały sprzedane jakiemuś prywatnego kolekcjonerowi, pewnie z Niemiec :( Było to kilka-kilkanaście lat temu.
~Tomasz Miroszkin. 13-11-2017 17:47
Napierśnik, piki i zbroję znaleziono kilka-kilkanaście lat temu zamurowane w domu w Przesiece, odkrywcy sprzedali to komuś do prywatnej kolekcji. Sądzę że to były dokładnie te zaginione elementy bo opis pasuje jak ulał.
~A 13-11-2017 22:37
Cena biletu czy za free
~Blebleble 13-11-2017 22:46
Yyy
~ 13-11-2017 23:25
http://poznan.wyborcza.pl/poznan/7,36001,22628816,wojna-o-unikalne-armaty-z-zamku-czocha-regionalisci-z-dolnego.html

Dodaj komentarz

Zaloguj
0/1600
 
Będzie się działo! - Jelonka poleca
 
Najczęściej czytane komentowane
10 30
10 30
Maraton subiektywności
Jelenia Góra korkuje się? 

Jelenia Góra Piątek, 15:58
16 lutego 2018

 
Jelonka wczoraj
Józef Wybicki z wycieczką na Śnieżce [foto] Józef Wybicki z wycieczką na Śnieżce   (4)

Region Poniedziałek, 08:11
12 lutego 2018

Niepodległość Polski kojarzy się wszystkim głównie z polskim godłem, barwami narodowymi i hymnem...
O siedzibie Stowarzyszenia Wytwórców Domowych [foto] O siedzibie Stowarzyszenia Wytwórców Domowych   (4)

Jelenia Góra Poniedziałek, 10:05
5 lutego 2018

W Cieplicach przy ul. Cervi 10, nieopodal bocznego wejścia do Parku Zdrojowego, przy tzw. "Mieczach",...
Nie wszystkie drzewa umierają stojąc [foto] Nie wszystkie drzewa umierają stojąc   (19)

Jelenia Góra Poniedziałek, 10:33
29 stycznia 2018

Byłoby dzisiaj truizmem mówienie o tym, że klimat nam się zmienia i to bardzo szybko, jeśli porównamy...
100 lat temu w Kotlinie Jeleniogórskiej zamilkły dzwony [foto] 100 lat temu w Kotlinie Jeleniogórskiej zamilkły dzwony   (20)

Region Poniedziałek, 15:13
22 stycznia 2018

Jednym z elementów prestiżu każdej miejscowości było niegdyś posiadanie przez nią kościoła....
Sebastian Reinhardt malarz karkonoskich krajobrazów [foto] Sebastian Reinhardt malarz karkonoskich krajobrazów   (5)

Jelenia Góra Poniedziałek, 07:16
15 stycznia 2018

Na dawnym cmentarzu ewangelickim, przy Kościele Łaski w Jeleniej Górze, w XVIII i XIX wieku, pochowano...
Kiedy w Karkonoszach chodzono na grubego zwierza [foto] Kiedy w Karkonoszach chodzono na grubego zwierza   (9)

Region Poniedziałek, 07:51
8 stycznia 2018

W czasach, kiedy obszar całej Polski, tj. ok. XI wieku, zamieszkiwało tylko około 1 mln mieszkańców,...
Czy księżna Jadwiga korzystała z cieplickich źródeł? [foto] Czy księżna Jadwiga korzystała z cieplickich źródeł?   (4)

Jelenia Góra Poniedziałek, 07:40
1 stycznia 2018

Według legendy, w 1175 roku, będąc na polowaniu w Kotlinie Jeleniogórskiej, na południowych...
Towarzystwa Karkonoskie [foto] Towarzystwa Karkonoskie  

Region Poniedziałek, 10:13
25 grudnia 2017

Chęć zrzeszania się ludzi pragnących działać na rzecz naszego regionu narodziła się w czasach,...
Co na Wigilię Bożego Narodzenia [foto] Co na Wigilię Bożego Narodzenia   (5)

Polska Poniedziałek, 07:01
18 grudnia 2017

Zbliża się Wigilia Bożego Narodzenia i wiele pań domu zastanawia się, co podać na wigilijną...
Cmentarz parafialny w Cieplicach [foto] Cmentarz parafialny w Cieplicach   (14)

Jelenia Góra Poniedziałek, 11:36
11 grudnia 2017

Jednym z najpiękniejszych cmentarzy na terenie Jeleniej Góry jest Cmentarz Parafialny przy ul....
Zobacz więcej artykułów
Zobacz więcej Jelonka wczoraj
 
Redakcja

Masz problem? A może wiesz coś ciekawego i chcesz się z nami tą wiedzą podzielić? Zadzwoń do nas lub przyjdż. Redakcja mieści się przy ul. Skłodowskiej-Curie 13/2 (I piętro).
Redakcja : 75-75-444-00
W poniedziałek dyżuruje
dziennikarz
Joanna Pasternak
Od 10.00 do 12.00
 
Wiadomości |  Sport |  Fotoreportaże |  Ogłoszenia |  Katalog firm |  Będzie się działo |  Rykowisko |  Życzenia |  Sondy |  Gazeta |  Reklama 
© 2002-2018 Jelonka jest znakiem należącym do Highlander's Group.
WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Napisz do nas | Redakcja | Jelenia Góra | Świdnica | Wałbrzych | Reklama | Centralne ogrzewanie | Logo