Czytaj także: Świdnica Wałbrzych

Wiadomości |  Sport |  Fotoreportaże |  Ogłoszenia |  Katalog firm |  Będzie się działo |  Rykowisko |  Sondy |  Życzenia |  Gazeta |  Reklama 
Poniedziałek, 23 października 2017 Godz.: 02:28:58 Imieniny: Marleny, Seweryna, Teodora, Igi Czytających: 2039, Zalogowanych: 1 . Niezalogowany | Zaloguj | Rejestracja

Wiadomości, Jelenia Góra

Skąd wziął się Neptun na jeleniogórskim Rynku

Poniedziałek, 20 października 2014, 08:04, ostatnia aktualizacja: 2014-10-21 07:46
Autor : Mea
Miej świadomość
Droga Mleczna. Nasza kosmiczna wyspa 

Świat Piątek, 13:53
20 października 2017

 
Głos ulicy
Handel w co drugą niedzielę? (6)

Jelenia Góra Piątek, 13:04
20 października 2017

 
Kalendarz wydarzeń
 
Telewizja DAMI
 
Co jest grane w Norwidzie?
Mąż i żona  

Jelenia Góra Niedziela, 19:00
22 października 2017

 
Kategorie wydarzeń
Event1
Film - Kino3
Koncerty9
Konkursy3
Kursy7
Sportowe2
Spotkania6
Tańce1
Teatry3
Warsztaty15
Wystawy15
 
Dialogi Jelonki
 
Archiwum PDF
Archiwalne numery Jelonka
 
Fot. Mea

Na rynkach prawie wszystkich miast zachodnio– i środkowoeuropejskich, oprócz ratusza, pręgierza i wagi (te urządzenia przetrwały tylko w niewielu miejscowościach) znajdują się studnie, a częściej fontanny, przyozdobione figurą Neptuna. Najsłynniejsza tego typu rzeźba, znajduje się w zespole Fontanny Neptuna w Gdańsku. Miał swojego Neptuna także Wrocław (na placu Nowy Targ), mają go do dzisiaj Legnica i Świdnica. Ma go też Jelenia Góra.

- Rzeźby Neptuna (Posejdona) nie dziwią w miastach nadmorskich, bowiem ten starożytny bóg, wg mitologii rzymskiej, był głównie panem wód morskich. Przemieszczał się na delfinach, jak na rumakach, a trójzębem wzbudzał sztormy i wielkie fale. Jego przedstawienia znamy ze starożytności. W średniowieczu, tak jak inni dawni bogowie, musiał odejść w zapomnienie, za sprawą walki Kościoła Katolickiego z pogaństwem. Tymczasem na gruzach starożytnych miast, tworzyły się miasta średniowieczne. Powstawały też zupełnie nowe ośrodki w północnej, środkowej i wschodniej Europie. W XII w. nastąpił wyraźny rozwój handlu między tymi centrami osadniczymi. Rozwinęły się szlaki handlowe, tak lądowe , jak i morskie. Przewożono coraz większe ilości towarów i w coraz większym asortymencie – mówi Stanisław Firszt, dyrektor Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze.

Aby ułatwić transakcje handlowe, zabezpieczyć szlaki i osiągnąć jak największe zyski, najpierw kupcy (główna siła napędowa miast), a później miasta zaczęły zawiązywać związki. Najsławniejszym z nich był Związek Hanzeatycki, potocznie zwany Hanzą, powstały w XII wieku, w wyniku porozumienia miast nadmorskich północnej Europy. Wśród tych związków najsilniejsza była Hanza niemiecka, która w XIV – XVI w., mogła wystawić własną flotę wojenną dla ochrony szlaków żeglugowych przed korsarzami. Do Hanzy należały głównie miasta nadmorskie: Lubeka, Szczecin, Kołobrzeg, Brema, Gdańsk, Królewiec czy Ryga. Ich powiązania handlowe sięgały daleko na południe, dlatego do Hanzy należały także miasta znacznie oddalone od akwenów morskich, np.: Magdeburg, Goslar, Berlin, Kolonia, Toruń, Kraków czy Wrocław.

- Z tymi wielkimi ośrodkami hanzeatyckimi współpracowały niewielkie miasta, np. Jelenia Góra. Tu, na terenach górskich, zagrożeniem nie byli piraci, ale zwykli złodzieje i bandyci oraz rycerze - rabusie napadający na kupców. Dlatego miasta te zakładały tu także związki do obrony szlaków handlowych. W 1346 r. powstał Związek Sześciu Miast Górnołużyckich, do którego należał, m.in. Lubań. W tym samym roku powstał też Związek Miast Księstwa Świdnickiego i Jaworskiego, do którego należały: Bolesławiec, Jawor, Lwówek Śląski, Świerzawa, Chojnów, Wleń, Złotoryja i Jelenia Góra – opowiada dyrektor.

R E K L A M A
Po wyprawach Vasco da Gammy, Kolumba i Magellana, otworzyły się światowe rynki handlu morskiego. Zbiegło się to z okresem renesansu i zainteresowaniem kulturą antyczną. Po wiekach zapomnienia, w XVI w. powrócił Neptun, który z czasem stał się symbolem żeglarzy i flot kupieckich, przemierzających morza i oceany. Los kupieckich statków zdany był na łaskę Neptuna. Wywołany przez niego sztorm, mógł je zatopić wraz z towarami. A od tego właśnie handlu zależał byt i pomyślność nadmorskich miast. Stąd postać Neptuna pojawiła się tam, w formie rzeźb, na centralnych placach i miała symbolicznie nawiązywać do ścisłego związku tych ośrodków z morzem.

- Wspomniany Związek Hanzeatycki skupiał też, jak wspomniano wyżej, miasta lądowe, ale związane z nadmorskim handlem, więc i tu na rynkach, często przy fontannach, ustawiano rzeźby Neptuna. Symbolizowało to dalekosiężne kontakty handlowe danego ośrodka. Tak też było w Jeleniej Górze. Do I poł. XVII w. Jelenia Góra była stosunkowo niewielkim miastem, o małym znaczeniu handlowym (głównie wyroby tkackie – gruby tiul). Wszystko zmieniło się, w 1625 r., kiedy to w mieście utkano pierwsze cienkie tiule lniane, na handel którymi, Jelenia Góra uzyskała monopol cesarski. W 1658 r. producenci tego ekskluzywnego wówczas płótna, założyli Cech Obywateli i Kupców, przekształcony w 1675 r. w Konfraterię Kupiecką. Na handlu tymi woalami wzbogaciły się rodziny kupieckie: Mohrenthal, Buchs, Holtzhausen, Glafey, Franz, Gottfried, Tietze, Winckler, Martens czy Mentzel. Szczyt potęgi jeleniogórskiego handlu woalami miał miejsce w XVIII wieku. Wtedy to wywożono z miasta do krajów posiadających rozbudowane floty handlowe bele płótna lnianego do magazynów w Hamburgu, Bremie, Amsterdamie, Kadyksie, Genui. Załadowywano je na statki i morzem trafiały do angielskich, francuskich, hiszpańskich, portugalskich i holenderskich kolonii – opowiada Stanisław Firszt.

Fortuna jeleniogórskich kupców woalami rozkwitła na zamorskim handlu. Ten związek z morzem był już widoczny na pieczęci Cechu Obywateli i Kupców z 1658 r. w postaci galeonu kupieckiego. Rozwijający się handel woalami o zasięgu światowym był powodem do dumy jeleniogórskich kupców.

- To prawdopodobnie jeden z nich zlecił ok. 1730 r. mieszkającemu w Jeleniej Górze rzeźbiarzowi Josephowi Antonowi Bechertowi wykonanie rzeźby Neptuna, stojącego na delfinach i dzierżącego trójząb. Rzeźba ta, zdobiła prawdopodobnie jedną z podmiejskich siedzib kupieckich, podkreślając zamorskie kontakty handlowe jej właściciela. Kiedy z końcem XVIII i początkiem XIX w. zaczął zamierać handel woalami, skończył się "złoty wiek" jeleniogórskiego handlu. Dawne bogactwo miejscowych kupców stopniowo zaczęło odchodzić w zapomnienie, chociaż do dzisiaj pozostało wiele jego śladów, np. kaplice grobowe przy kościele Podniesienia Krzyża Pańskiego (dawny Kościół Garnizonowy) – mówi dyrektor.

Rozwijające się miasto wchłaniało przedmieścia, w tym dawne ogrody i wille jeleniogórskich kupców. Większość tych obiektów rozebrano i nie ma po nich śladu.

- Prawdopodobnie wówczas, po 1828 r., wspomniana wcześniej rzeźba Neptuna trafiła na jeleniogórski rynek i ozdobiła fontannę istniejącą już pod Ratuszem. Stoi tam do dziś i przypomina o minionej świetności miasta i jego dawnych zamorskich kontaktach – dodaje Stanisław Firszt.
Zobacz zdjęcia
Następna wiadomość  Wiadomości 
 Poprzednia wiadomość Strona główna 
 
Waszym zdaniem

  20-10-2014 08:31 | ~koko jumbo | agod44.neoplus.adsl.tpnet.pl (217.*.235.44)
Fajny artykuł. Przydałoby sie skrócona historie zamiescic przy neptunie i troche o niego zadbac jak taki ciekawy.

  20-10-2014 10:29 | ~Ryś z Klanu | hmq113.internetdsl.tpnet.pl (79.*.68.113)
Rząd planuje obniżenie wymiaru ochronnego dorsza z 38 do 35 centymetrów. W praktyce oznacza to, że legalne stanie się łowienie zbyt młodych ryb i może doprowadzić do ograniczenia rozrodu i w konsekwencji do spadku wielkości stada – alarmuje WWF Polska. Z początkiem roku weszły w życie przepisy nowej, zreformowanej Wspólnej Polityki Rybołówstwa (WPRyb). Jedną z kluczowych zmian, jakie przynoszą, jest tzw. zakaz odrzutów (polegający na wyrzucaniu niepożądanych połowów z powrotem do morza), który na Bałtyku zacznie obowiązywać 1 stycznia 2015 roku. W związku z tym wiele rozporządzeń krajowych i unijnych musi zostać zaktualizowanych. W ramach tego procesu Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poparło propozycję obniżenia wymiaru ochronnego dorsza z dotychczasowych 38 do 35 centymetrów.

  20-10-2014 10:33 | ~historyk | dynamic-78-*-46-195.ssp.dialog.net.pl (78.*.46.195)
"Wiele śladów" to nie tylko kaplice przy Garnizonowym. O tym, że Mentzel dorobiwszy się na handlu tiulem - dał kasiorkę na organy w kościele ewangelickim, już zapomniano?

  20-10-2014 11:48 | ~: | bwj70.neoplus.adsl.tpnet.pl (83.*.233.70)
A czy fontanna przy wspomnianym Neptunie działa, bo dawno pod Ratuszem nie byłem? Proszę o jeszcze - w temacie historycznym...

  20-10-2014 12:36 | ~Staleyowsky | ip-37-*-255-131.multi.internet.cyfrowypolsat.pl (37.*.255.131)
Fajny artykuł. Kocham to miasto.

  20-10-2014 12:37 | rymcycymcy |  
Myślę, że powinniśmy się zdecydowanie sprzeciwić POgańskim bóstwom na placu ratuszowym ...niepogańskiego państwa ! :)

  20-10-2014 12:51 | ~` | *.jeleniagora.vectranet.pl (109.*.118.60)
Neptun do jeleniej przypłynął na łodzi z napisem PO.

  20-10-2014 14:35 | ~Palimorze | 109.*.247.11 (109.*.247.11)
Bo mało kto wie, ale jak w Świnoujściu gaz buchnie to Jelenia Góra będzie miała dostęp do morza. Dawni mieszkańcy to przewidzieli i dlatego mamy Neptuna, który niecierpliwie czeka na powiew morskiej bryzy. :P

  20-10-2014 15:31 | ~Spacerowicz | ip-37-*-18-12.multi.internet.cyfrowypolsat.pl (37.*.18.12)
A najciekawsze to te kable zwisające na budynku RATUSZA.Jakby nie można było zrobić tego porządnie (fot 7)

  20-10-2014 15:40 | ~szyper | 37-*-0-251.adsl.inetia.pl (37.*.0.251)
a co my zostawimy potomnym chyba jelenia z blachy

  20-10-2014 16:42 | Nοstradamus |  
Za załatanie dziur w niecce tej fontanny, Zawiłą z Papajem zapłacili 2-3 razy więcej niż za nową fontannę! Jeżeli to nie jest złodziejstwo to CZYM ONO JEST?!

  20-10-2014 16:45 | Nοstradamus |  
Wystarczy przejrzeć oferty fontann kamiennych w internecie. Przedmiotem sprzedaży jest FONTANNA z PIASKOWCA w połączeniu z zielonym MARMUREM. Średnica koła z zielonego marmuru: 6,4m o grubości 3cm w polerze. Średnica fontanny z piaskowca: 4,6m, szerokość: 50cm, wysokość 60cm. Cena: 59000zł netto Więcej na stronie: alex-stone.pl

  20-10-2014 16:45 | ~zBIGs | 128-*-136-120.broadband.corbina.ru (128.*.136.120)
a jelonek na 1-maja to co? Pies? ;)

  20-10-2014 17:25 | ~bielarz | *.jeleniagora.vectranet.pl (78.*.139.135)
Tutaj historia handlu jeleniogórskimi płótnami lniarskimi, tzw. woalami http://jbc.jelenia-gora.pl/dlibra/docmetadata?id=15433&from=latest

  20-10-2014 18:12 | ~bielarz | *.jeleniagora.vectranet.pl (78.*.139.135)
Tutaj historia handlu jeleniogórskimi płótnami lniarskimi, tzw. woalami http://jbc.jelenia-gora.pl/dlibra/docmetadata?id=15433&from=latest

  20-10-2014 20:40 | ~neptun | dynamic-78-*-10-37.ssp.dialog.net.pl (78.*.10.37)
Właśnie ostatnio dziecko zadało mi pytanie co robi Neptun w górach, a tu prosze taki artykuł, dzięki :)

  20-10-2014 23:17 | rymcycymcy |  
16:45 | ~zBIGs | ...jelonek jest wporzo ...bo jest raczej sarenką ! ;)

Jeśli nie posiadasz jeszcze swojego konta w portalu Jelonka - zarejestruj się!
 
Będzie się działo! - Jelonka poleca
 
Najczęściej czytane komentowane
10 30
10 30
Maraton subiektywności
Zadania domowe: tak, czy nie? (6)

Jelenia Góra Piątek, 13:22
13 października 2017

 
Jelonka wczoraj
Piec "łącznikiem" między Piastami i Schaffgotschami [foto] Piec "łącznikiem" między Piastami i Schaffgotschami   (5)

Region Poniedziałek, 07:08
16 października 2017

W dziekanacie Zamiejscowego Ośrodka Dydaktycznego Politechniki Wrocławskiej w Cieplicach, stoi czarny,...
Siedemdziesiąt lat temu w Szklarskiej Porębie [foto] Siedemdziesiąt lat temu w Szklarskiej Porębie   (4)

Region Poniedziałek, 07:10
9 października 2017

Rok 1947 był bardzo obfity w ważne wydarzenia na terenie Polski. Wcześniej zrobiono porządki z dawnymi...
Grzybobrania karkonosko–izerskie [foto] Grzybobrania karkonosko–izerskie   (7)

Region Poniedziałek, 05:47
2 października 2017

Grzyby w polskiej tradycyjnej kuchni są czymś zupełnie naturalnym i powszednim. Sławna Lucyna...
Dni Dziedzictwa w regionie niegdyś koordynowała Jelenia Góra [foto] Dni Dziedzictwa w regionie niegdyś koordynowała Jelenia Góra   (3)

Region Poniedziałek, 07:53
25 września 2017

Europejskie Dni Dziedzictwa (EDD) to wspólna inicjatywa Rady Europy i Unii Europejskiej, powstała w 1985...
Pijarzy w Polsce [foto] Pijarzy w Polsce   (1)

Polska Poniedziałek, 06:18
18 września 2017

Założycielem zakonu pijarów był św. Józef Kalasancjusz (1556 – 1648), z pochodzenia Hiszpan, który...
„Hej! Słowianie”  [foto] „Hej! Słowianie”   (4)

Europa Poniedziałek, 10:20
11 września 2017

Kim są i skąd pochodzą Słowianie? To pytanie od wieków było zagadką, a teorii na ten temat...
Przeszłość: Zaprzepaszczone szanse [foto] Przeszłość: Zaprzepaszczone szanse   (7)

Region Poniedziałek, 08:12
4 września 2017

Jeśli przed wiekami nie sporządzono żadnych dokumentów dla danego miejsca lub obszaru, lub takowe...
Cieplickie cieplice [foto] Cieplickie cieplice   (7)

Jelenia Góra Poniedziałek, 07:16
28 sierpnia 2017

Najstarszą i ciągle aktualną atrakcją Kotliny Jeleniogórskiej są znajdujące się tutaj ciepłe...
Nawałnice  w Kotlinie Jeleniogórskiej w latach 1817–1867 [foto] Nawałnice w Kotlinie Jeleniogórskiej w latach 1817–1867   (6)

Region Poniedziałek, 07:40
21 sierpnia 2017

Deszcze i burze w naszej strefie klimatycznej zdarzają się dość często, szczególnie w okresie od...
Co broniło naszego nieba? [foto] Co broniło naszego nieba?   (15)

Region Poniedziałek, 07:33
14 sierpnia 2017

Obrona przeciwlotnicza na dzisiejszym teatrze działań zbrojnych ma szczególne i ważne zadania. Nie...
Zobacz więcej artykułów
Zobacz więcej Jelonka wczoraj
 
Redakcja

Masz problem? A może wiesz coś ciekawego i chcesz się z nami tą wiedzą podzielić? Zadzwoń do nas lub przyjdż. Redakcja mieści się przy ul. Skłodowskiej-Curie 13/2 (I piętro).
Redakcja : 75-75-444-00
W poniedziałek dyżuruje
dziennikarz
Joanna Pasternak
Od 10.00 do 12.00
 
Wiadomości |  Sport |  Fotoreportaże |  Ogłoszenia |  Katalog firm |  Będzie się działo |  Rykowisko |  Życzenia |  Sondy |  Gazeta |  Reklama 
© 2002-2017 Jelonka jest znakiem należącym do Highlander's Group.
WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Napisz do nas | Redakcja | Jelenia Góra | Świdnica | Wałbrzych | Reklama | Centralne ogrzewanie | Logo