Czytaj także: Świdnica Wałbrzych

Wiadomości |  Sport |  Fotoreportaże |  Ogłoszenia |  Katalog firm |  Będzie się działo |  Rykowisko |  Sondy |  Życzenia |  Gazeta |  Reklama 
Środa, 22 listopada 2017 Godz.: 02:29:36 Imieniny: Cecylii, Marka, Stefana, Wszemiły Czytających: 2364, Zalogowanych: 1 . Niezalogowany | Zaloguj | Rejestracja

Wiadomości, Jelenia Góra

Dzieje Długiego Domu w Cieplicach

Wtorek, 7 stycznia 2014, 07:28, ostatnia aktualizacja: 2014-01-08 07:10
Autor : Mea
Miej świadomość
 
Głos ulicy
 
Kalendarz wydarzeń
 
Telewizja DAMI
 
Co jest grane w Norwidzie?
 
Kategorie wydarzeń
Event5
Kabarety1
Koncerty10
Konkursy1
Kursy6
Prelekcje7
Sportowe1
Spotkania3
Tańce4
Teatry6
Turystyka1
Warsztaty6
Wystawy8
 
Dialogi Jelonki
 
Archiwum PDF
Archiwalne numery Jelonka
 
Fot. Mea

Najbardziej reprezentacyjnym budynkiem Uzdrowiska Cieplice był niegdyś Długi Dom. Prawdopodobnie już w XIII w. w jego obecnym miejscu powstała pierwsza kamienna budowla, której fundamenty mogą znajdować się pod dzisiejszym gmachem.

- W XIII w. najpierw gospodarzyli w Cieplicach augustianie, później joannici, którzy zajmowali się basenami z wodą leczniczą i kuracjuszami. Przy źródłach oprócz kościoła i cmentarza wybudowali również budynek, w którym mieszkali. Tu był też dom noclegowy i kuchnia dla osób chorych, przybywających do ciepłych wód. Obiekt ten stał niedaleko wieży bramnej na cmentarz i kościoła. Był jednopiętrowy, na początku zbudowany z drewna w konstrukcji ryglowej, kryty gontem z dachem dwuspadowym. Z czasem był rozbudowywany, prawdopodobnie z użyciem kamienia, którego w tych okolicach było pod dostatkiem – opowiada Stanisław Firszt, dyrektor Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze.

Po 30. latach mnisi odeszli z Cieplic. Nie wiadomo, co się działo w późniejszych latach. Istnieje wzmianka z 1377, w której w Cieplicach wymieniony jest murowany dwór. Możliwe, że dotyczyła ona właśnie dawnego domu mnichów. W 1403 r. do Cieplic przybyli cystersi, którzy zajęli ten obiekt. Prawdopodobnie budynek był zbudowany w stylu gotyckim lub wczesnorenesansowym. W murowanym domu przy wieży bramnej mnisi mieszkali, prowadzili noclegownię dla kuracjuszy oraz kuchnię.

- W 1427 r. husyci byli pod Jelenią Górą i mogli splądrować też obiekty klasztorne. W XVI w. zaczęła się reformacja, a już w 1526 r. Schaffgotschowie, którzy byli protektorami cystersów, przeszli na ewangelicyzm. W 1528 r. wprowadzili do tego budynku kaznodziejów ewangelickich. Mnisi i kaznodzieje mieszkali razem i na zmianę prowadzili msze w kościele św. Jana Chrzciciela. W latach 1533-1537 r. obiekt był remontowany. Od 1571 r. cystersi zaczęli budować dla siebie osobny klasztor, gdzie obecnie jest Muzeum Przyrodnicze i Klasztor Pijarów. Ewangelicy gospodarzyli w budynku od 1546 r. do 1643 r. Prowadzili też uzdrowisko – mówi dyrektor.

R E K L A M A
W XVI w. z budynku wybudowano, na wysokości pierwszego piętra, przejście do basenu w postaci drewnianej kładki. Główny basen był bowiem naprzeciwko tego obiektu, który od tej pory nazywany był domem z gankiem (kładką). Dzięki temu kuracjusze mogli po zadaszonej kładce przejść od razu do basenu. Mógł tu bywać także Kaspar Schwenckfeldt, zwany Śląskim Pliniuszem, który napisał dzieło „Dokładne opisanie jeleniogórskiego ciepłego zdroju położonego na Śląsku pod Karkonoszami”. Jego tłumaczenie na język polski wydało Muzeum Przyrodnicze w 2012 r. Dom z gankiem uległ trzem pożarom w 1547 r., 1582 r. i 1586 r. Po ostatnim nastąpiła jego odbudowa. Remont zakończono w 1616 r. Obiekt przebudowany został już w stylu renesansowym.

- W 1643 r. po kontrreformacji ewangeliccy kaznodzieje dostali nakaz opuszczenia zajmowanego prawie przez 100 lat domu z gankiem. W 1671 r. miał miejsce pożar całego zespołu klasztornego. Bernard Rosa, opat z Krzeszowa, postanowił odbudować spalony dom i rozbudować go w kierunku północnym, stąd powstała jego nowa nazwa - Długi Dom. Nowy obiekt odbudował w stylu barokowym Martin Urban, architekt związany z Krzeszowem. Podwyższono go o dodatkowe kondygnacje. Stał się najpiękniejszym obiektem na głównym placu Uzdrowiska. Rozbudowa trwała w latach 1689-1693. Do dzisiaj można oglądać piękne zdobienia na fasadzie i mansardowy dach. Długi Dom stał się budynkiem reprezentacyjnym o charakterze pałacowym, w którym przebywali od czasu do czasu opaci i bogatsi kuracjusze –podkreśla Stanisław Firszt.

Z Długiego Domu zachowano kładkę do rozbudowywanego również basenu. Przetrwał tak do początku XIX w. W 1809 r. został na parterze zaopatrzony w wanny, stojące w osobnych pokojach, bowiem bogaci kuracjusze nie chcieli już kąpać się w tej samej wodzie, co inni. W 1810 r. po sekularyzacji zakonów cystersi utracili majątek. Dwa lata później zespół po klasztorze wykupił hrabia Leopold Gothard Schaffgotsch za ponad 62 tys. talarów. Zaczął go remontować. Część klasztoru i kościół oddał parafii katolickiej. Przy Długim Domu zlikwidował kładkę. Do poł. XIX w. Długi Dom nadal służył kuracjuszom. Później działalność zdrojową przeniesiono do budynków nad rzeką Kamienną, gdzie znajdowało się nowe ujęcie wody mineralnej. Długi Dom przeznaczony został na cele mieszkalne i muzealne. Przeniesiono tam zbiory przyrodnicze z innych obiektów (parter i pierwsze piętro). Na drugim piętrze zamieszkała rodzina Pilatich, spokrewniona z Schaffgotschami.

- Po II wojnie światowej budynki zespołu pocysterskiego wraz z Długim Domem przejęło Uzdrowisko Cieplice. Zbiory przyrodnicze przeniesiono na pierwsze i drugie piętro, a na parterze urządzono magazyny. Zapomniano wtedy o zabezpieczeniu prawa własności. W 1950 r. zbiory przeszły w posiadanie państwa, a budynek był nadal własnością Uzdrowiska. W 1954 r. na bazie tych zbiorów utworzono Muzeum Przyrodnicze w Cieplicach Śląskich Zdroju. Rozpoczęły się konflikty, bo muzeum z braku środków nie chciało płacić za używanie pomieszczeń Długiego Domu. Nie wiadomo też było, kto miałby ponosić koszty remontu obiektu – mówi dyrektor.

Uzdrowisko pod pretekstem braku dodatkowych pomieszczeń zabiegowych i noclegowych wystąpiło do władz o przeniesienie Muzeum w inne miejsce. Po przeprowadzce Muzeum do Pawilonu Norweskiego w latach 1965-1967 w Długim Domu powstały tylko biura, a część pomieszczeń stało pustych. W późniejszych latach część pomieszczeń Długiego Domu wynajmowano lekarzom do prowadzenia prywatnych gabinetów, a w latach 2010-2013 Przystani Twórczej.

Obecnie trwa remont Długiego Domu, gdzie ma powstać nowoczesny hotel dla kuracjuszy. Biura zostały przeniesione do budynku przy rzece obok starej rozlewni wody mineralnej Marysieńka.
Zobacz zdjęcia
Następna wiadomość  Wiadomości 
 Poprzednia wiadomość Strona główna 
 

Komentarze (4) Dodaj komentarz

~hexe 7-01-2014 7:39
kto jest inwestorem tego remontu - hotelu?? uzdrowisko czy zewnętrzny inwestor?
Niggers 7-01-2014 10:45
Mało ważne :) Ważne że będzie tam pięknie :)
~s. 7-01-2014 19:57
Należy sobie zadać pytanie ile budowli było w tym miejscu przed Długim domem. Wiemy o Steinere Haus, który poprzedzał w/w budynek. Co robił zakon żebrzący (augustianie) w głuchej dziczy. Chyba, że dzicz nie była dziczą i augustianie jako nowy zakon podjął się wyplenienia nauk Cyryla i Metodego. Augustianie byli za słabi więc przysłano zakon rycerski. Historię kolonizacji Dolnego Śląska można spokojnie przesunąć na ok. IX wiek. Państwo Morawskie sięgało na mapie dużo wyżej niż się wydaje. Piwnice i dziedziniec Długiego Domu powinny być obiektem starannego nadzoru archeologicznego. Przodkowie byli praktyczni, z reguły budowali na starych fundamentach.
~xxx 8-01-2014 0:11
http://osiedlefampa.jimdo.com/

Dodaj komentarz

Zaloguj
0/1600
 
Będzie się działo! - Jelonka poleca
 
Najczęściej czytane komentowane
10 30
10 30
Maraton subiektywności
Ronda rozładują korki? (12)

Jelenia Góra Piątek, 15:00
17 listopada 2017

 
Jelonka wczoraj
Ekslibrisy Schaffgotschów z początków Biblioteki Majorackiej [foto] Ekslibrisy Schaffgotschów z początków Biblioteki Majorackiej  

Jelenia Góra Poniedziałek, 06:39
20 listopada 2017

W posiadaniu członków rodu Schaffgotschów, przynajmniej od czasów Gotsche II Schoffa były manuskrypty...
Zbrojownia w Bibliotece Majorackiej Schaffgotschów [foto] Zbrojownia w Bibliotece Majorackiej Schaffgotschów   (8)

Jelenia Góra Poniedziałek, 07:34
13 listopada 2017

Jednym z najciekawszych miejsc w dzisiejszym Muzeum Przyrodniczym w Jeleniej Górze jest sala ekspozycyjna...
Zdobycze spod Wiednia z Cieplic [foto] Zdobycze spod Wiednia z Cieplic   (7)

Jelenia Góra Poniedziałek, 07:16
6 listopada 2017

12 września 1683 roku pod Wiedniem król Jan III Sobieski, dowodzący połączonymi wojskami katolickimi,...
Piękne dopełnienie Kalasantyńskiego Jubileuszu [foto] Piękne dopełnienie Kalasantyńskiego Jubileuszu   (12)

Jelenia Góra Poniedziałek, 07:04
30 października 2017

Pijarzy, którzy w 1945 roku odnawiali polski Kościół Katolicki w Kotlinie Jeleniogórskiej i do dzisiaj...
Rocznica patrona jednej z ulic na Zabobrzu [foto] Rocznica patrona jednej z ulic na Zabobrzu   (13)

Jelenia Góra Poniedziałek, 07:12
23 października 2017

Zabobrze III zwane jest często "Kiepurowem", bo tak się składa, że gdzie się tu nie ruszy, to jest...
Piec "łącznikiem" między Piastami i Schaffgotschami [foto] Piec "łącznikiem" między Piastami i Schaffgotschami   (5)

Region Poniedziałek, 07:08
16 października 2017

W dziekanacie Zamiejscowego Ośrodka Dydaktycznego Politechniki Wrocławskiej w Cieplicach, stoi czarny,...
Siedemdziesiąt lat temu w Szklarskiej Porębie [foto] Siedemdziesiąt lat temu w Szklarskiej Porębie   (4)

Region Poniedziałek, 07:10
9 października 2017

Rok 1947 był bardzo obfity w ważne wydarzenia na terenie Polski. Wcześniej zrobiono porządki z dawnymi...
Grzybobrania karkonosko–izerskie [foto] Grzybobrania karkonosko–izerskie   (7)

Region Poniedziałek, 05:47
2 października 2017

Grzyby w polskiej tradycyjnej kuchni są czymś zupełnie naturalnym i powszednim. Sławna Lucyna...
Dni Dziedzictwa w regionie niegdyś koordynowała Jelenia Góra [foto] Dni Dziedzictwa w regionie niegdyś koordynowała Jelenia Góra   (3)

Region Poniedziałek, 07:53
25 września 2017

Europejskie Dni Dziedzictwa (EDD) to wspólna inicjatywa Rady Europy i Unii Europejskiej, powstała w 1985...
Pijarzy w Polsce [foto] Pijarzy w Polsce   (1)

Polska Poniedziałek, 06:18
18 września 2017

Założycielem zakonu pijarów był św. Józef Kalasancjusz (1556 – 1648), z pochodzenia Hiszpan, który...
Zobacz więcej artykułów
Zobacz więcej Jelonka wczoraj
 
Redakcja

Masz problem? A może wiesz coś ciekawego i chcesz się z nami tą wiedzą podzielić? Zadzwoń do nas lub przyjdż. Redakcja mieści się przy ul. Skłodowskiej-Curie 13/2 (I piętro).
Redakcja : 75-75-444-00
W środę dyżuruje
Doradca handlowy
Sylwia Myśliwiec
Od 10.00 do 12.00
 
Wiadomości |  Sport |  Fotoreportaże |  Ogłoszenia |  Katalog firm |  Będzie się działo |  Rykowisko |  Życzenia |  Sondy |  Gazeta |  Reklama 
© 2002-2017 Jelonka jest znakiem należącym do Highlander's Group.
WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Napisz do nas | Redakcja | Jelenia Góra | Świdnica | Wałbrzych | Reklama | Centralne ogrzewanie | Logo