Czytaj także: Świdnica Wałbrzych

Wiadomości |  Sport |  Fotoreportaże |  Ogłoszenia |  Katalog firm |  Będzie się działo |  Rykowisko |  Sondy |  Życzenia |  Gazeta |  Reklama 
Piątek, 27 kwietnia 2018 Godz.: 08:21:53 Imieniny: Anastazego, Felicji, Teofilia, Zyty Czytających: 2926 Niezalogowany | Zaloguj | Rejestracja

Wiadomości, Jelenia Góra

Dzieje Długiego Domu w Cieplicach

Wtorek, 7 stycznia 2014, 07:28, ostatnia aktualizacja: 2014-01-08 07:10
Autor : Mea
Miej świadomość
 
Głos ulicy
Głosowanie rodzinne? (6)

Jelenia Góra Niedziela, 10:09
22 kwietnia 2018

 
Kalendarz wydarzeń
 
Telewizja DAMI
 
Co jest grane w Norwidzie?
Bilet za 300 groszy 

Jelenia Góra Poniedziałek, 20:42
16 kwietnia 2018

 
Kategorie wydarzeń
Event2
Koncerty4
Kursy2
Prelekcje5
Sportowe2
Teatry7
Warsztaty3
Wystawy9
 
Dialogi Jelonki
 
Archiwum PDF
Archiwalne numery Jelonka
 
Fot. Mea

Najbardziej reprezentacyjnym budynkiem Uzdrowiska Cieplice był niegdyś Długi Dom. Prawdopodobnie już w XIII w. w jego obecnym miejscu powstała pierwsza kamienna budowla, której fundamenty mogą znajdować się pod dzisiejszym gmachem.

- W XIII w. najpierw gospodarzyli w Cieplicach augustianie, później joannici, którzy zajmowali się basenami z wodą leczniczą i kuracjuszami. Przy źródłach oprócz kościoła i cmentarza wybudowali również budynek, w którym mieszkali. Tu był też dom noclegowy i kuchnia dla osób chorych, przybywających do ciepłych wód. Obiekt ten stał niedaleko wieży bramnej na cmentarz i kościoła. Był jednopiętrowy, na początku zbudowany z drewna w konstrukcji ryglowej, kryty gontem z dachem dwuspadowym. Z czasem był rozbudowywany, prawdopodobnie z użyciem kamienia, którego w tych okolicach było pod dostatkiem – opowiada Stanisław Firszt, dyrektor Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze.

Po 30. latach mnisi odeszli z Cieplic. Nie wiadomo, co się działo w późniejszych latach. Istnieje wzmianka z 1377, w której w Cieplicach wymieniony jest murowany dwór. Możliwe, że dotyczyła ona właśnie dawnego domu mnichów. W 1403 r. do Cieplic przybyli cystersi, którzy zajęli ten obiekt. Prawdopodobnie budynek był zbudowany w stylu gotyckim lub wczesnorenesansowym. W murowanym domu przy wieży bramnej mnisi mieszkali, prowadzili noclegownię dla kuracjuszy oraz kuchnię.

- W 1427 r. husyci byli pod Jelenią Górą i mogli splądrować też obiekty klasztorne. W XVI w. zaczęła się reformacja, a już w 1526 r. Schaffgotschowie, którzy byli protektorami cystersów, przeszli na ewangelicyzm. W 1528 r. wprowadzili do tego budynku kaznodziejów ewangelickich. Mnisi i kaznodzieje mieszkali razem i na zmianę prowadzili msze w kościele św. Jana Chrzciciela. W latach 1533-1537 r. obiekt był remontowany. Od 1571 r. cystersi zaczęli budować dla siebie osobny klasztor, gdzie obecnie jest Muzeum Przyrodnicze i Klasztor Pijarów. Ewangelicy gospodarzyli w budynku od 1546 r. do 1643 r. Prowadzili też uzdrowisko – mówi dyrektor.

R E K L A M A
W XVI w. z budynku wybudowano, na wysokości pierwszego piętra, przejście do basenu w postaci drewnianej kładki. Główny basen był bowiem naprzeciwko tego obiektu, który od tej pory nazywany był domem z gankiem (kładką). Dzięki temu kuracjusze mogli po zadaszonej kładce przejść od razu do basenu. Mógł tu bywać także Kaspar Schwenckfeldt, zwany Śląskim Pliniuszem, który napisał dzieło „Dokładne opisanie jeleniogórskiego ciepłego zdroju położonego na Śląsku pod Karkonoszami”. Jego tłumaczenie na język polski wydało Muzeum Przyrodnicze w 2012 r. Dom z gankiem uległ trzem pożarom w 1547 r., 1582 r. i 1586 r. Po ostatnim nastąpiła jego odbudowa. Remont zakończono w 1616 r. Obiekt przebudowany został już w stylu renesansowym.

- W 1643 r. po kontrreformacji ewangeliccy kaznodzieje dostali nakaz opuszczenia zajmowanego prawie przez 100 lat domu z gankiem. W 1671 r. miał miejsce pożar całego zespołu klasztornego. Bernard Rosa, opat z Krzeszowa, postanowił odbudować spalony dom i rozbudować go w kierunku północnym, stąd powstała jego nowa nazwa - Długi Dom. Nowy obiekt odbudował w stylu barokowym Martin Urban, architekt związany z Krzeszowem. Podwyższono go o dodatkowe kondygnacje. Stał się najpiękniejszym obiektem na głównym placu Uzdrowiska. Rozbudowa trwała w latach 1689-1693. Do dzisiaj można oglądać piękne zdobienia na fasadzie i mansardowy dach. Długi Dom stał się budynkiem reprezentacyjnym o charakterze pałacowym, w którym przebywali od czasu do czasu opaci i bogatsi kuracjusze –podkreśla Stanisław Firszt.

Z Długiego Domu zachowano kładkę do rozbudowywanego również basenu. Przetrwał tak do początku XIX w. W 1809 r. został na parterze zaopatrzony w wanny, stojące w osobnych pokojach, bowiem bogaci kuracjusze nie chcieli już kąpać się w tej samej wodzie, co inni. W 1810 r. po sekularyzacji zakonów cystersi utracili majątek. Dwa lata później zespół po klasztorze wykupił hrabia Leopold Gothard Schaffgotsch za ponad 62 tys. talarów. Zaczął go remontować. Część klasztoru i kościół oddał parafii katolickiej. Przy Długim Domu zlikwidował kładkę. Do poł. XIX w. Długi Dom nadal służył kuracjuszom. Później działalność zdrojową przeniesiono do budynków nad rzeką Kamienną, gdzie znajdowało się nowe ujęcie wody mineralnej. Długi Dom przeznaczony został na cele mieszkalne i muzealne. Przeniesiono tam zbiory przyrodnicze z innych obiektów (parter i pierwsze piętro). Na drugim piętrze zamieszkała rodzina Pilatich, spokrewniona z Schaffgotschami.

- Po II wojnie światowej budynki zespołu pocysterskiego wraz z Długim Domem przejęło Uzdrowisko Cieplice. Zbiory przyrodnicze przeniesiono na pierwsze i drugie piętro, a na parterze urządzono magazyny. Zapomniano wtedy o zabezpieczeniu prawa własności. W 1950 r. zbiory przeszły w posiadanie państwa, a budynek był nadal własnością Uzdrowiska. W 1954 r. na bazie tych zbiorów utworzono Muzeum Przyrodnicze w Cieplicach Śląskich Zdroju. Rozpoczęły się konflikty, bo muzeum z braku środków nie chciało płacić za używanie pomieszczeń Długiego Domu. Nie wiadomo też było, kto miałby ponosić koszty remontu obiektu – mówi dyrektor.

Uzdrowisko pod pretekstem braku dodatkowych pomieszczeń zabiegowych i noclegowych wystąpiło do władz o przeniesienie Muzeum w inne miejsce. Po przeprowadzce Muzeum do Pawilonu Norweskiego w latach 1965-1967 w Długim Domu powstały tylko biura, a część pomieszczeń stało pustych. W późniejszych latach część pomieszczeń Długiego Domu wynajmowano lekarzom do prowadzenia prywatnych gabinetów, a w latach 2010-2013 Przystani Twórczej.

Obecnie trwa remont Długiego Domu, gdzie ma powstać nowoczesny hotel dla kuracjuszy. Biura zostały przeniesione do budynku przy rzece obok starej rozlewni wody mineralnej Marysieńka.
Zobacz zdjęcia
Następna wiadomość  Wiadomości 
 Poprzednia wiadomość Strona główna 
 

Komentarze (4) Dodaj komentarz

~hexe 7-01-2014 7:39
kto jest inwestorem tego remontu - hotelu?? uzdrowisko czy zewnętrzny inwestor?
Niggers 7-01-2014 10:45
Mało ważne :) Ważne że będzie tam pięknie :)
~s. 7-01-2014 19:57
Należy sobie zadać pytanie ile budowli było w tym miejscu przed Długim domem. Wiemy o Steinere Haus, który poprzedzał w/w budynek. Co robił zakon żebrzący (augustianie) w głuchej dziczy. Chyba, że dzicz nie była dziczą i augustianie jako nowy zakon podjął się wyplenienia nauk Cyryla i Metodego. Augustianie byli za słabi więc przysłano zakon rycerski. Historię kolonizacji Dolnego Śląska można spokojnie przesunąć na ok. IX wiek. Państwo Morawskie sięgało na mapie dużo wyżej niż się wydaje. Piwnice i dziedziniec Długiego Domu powinny być obiektem starannego nadzoru archeologicznego. Przodkowie byli praktyczni, z reguły budowali na starych fundamentach.
~xxx 8-01-2014 0:11
http://osiedlefampa.jimdo.com/

Dodaj komentarz

Zaloguj
0/1600
 
Będzie się działo! - Jelonka poleca
 
Najczęściej czytane komentowane
10 30
10 30
Maraton subiektywności
 
Jelonka wczoraj
Co jest za tą „żelazną kurtyną” (bramą)? [foto] Co jest za tą „żelazną kurtyną” (bramą)?   (17)

Jelenia Góra Poniedziałek, 07:17
23 kwietnia 2018

Już niebawem ruszą prace związane z budową promenady nad rzeką Kamienną w Cieplicach wzdłuż...
Papiernia  w Jeleniej Górze–Strupicach (epilog) [foto] Papiernia w Jeleniej Górze–Strupicach (epilog)   (36)

Jelenia Góra Poniedziałek, 07:05
16 kwietnia 2018

Rok temu z pejzażu Jeleniej Góry zniknęły zabudowania istniejącej przy ul. Wiejskiej dawnej papierni....
Cirillo dell’ Antonio cieplicki rzeźbiarz [foto] Cirillo dell’ Antonio cieplicki rzeźbiarz   (5)

Jelenia Góra/Cieplice Poniedziałek, 07:08
9 kwietnia 2018

Jedną z najwybitniejszych postaci Warmbrunn w I poł. XX wieku był artysta rzeźbiarz Cirillo dell’...
W oczekiwaniu na czteromilionowego gościa [foto] W oczekiwaniu na czteromilionowego gościa   (6)

Jelenia Góra Poniedziałek, 08:24
2 kwietnia 2018

Jednym z elementów mówiących o atrakcyjności jakiegoś miejsca, w tym muzeum jest liczba osób, które...
Zamierzchłe sposoby oznaczania granic [foto] Zamierzchłe sposoby oznaczania granic   (12)

Region Poniedziałek, 07:52
26 marca 2018

Od dawna wiedziano, że ziemie nadawane lub przejmowane w drodze kupna musiały być w dawnych wiekach...
Prof. Kaźmierczyk – pionier karkonoskiej archeologii [foto] Prof. Kaźmierczyk – pionier karkonoskiej archeologii  

Region Poniedziałek, 07:16
19 marca 2018

Dwadzieścia pięć lat temu miały miejsce trzy wydarzenia, które na pierwszy rzut oka nie miały ze...
Jeleniogórski fundusz ochrony środowiska [foto] Jeleniogórski fundusz ochrony środowiska   (9)

Jelenia Góra Poniedziałek, 07:11
12 marca 2018

Był czas kiedy stan powietrza i wód w Polsce był niemal fatalny. W wielu miejscach kraju ocierano się o...
O Domu Zdrojowym w Cieplicach [foto] O Domu Zdrojowym w Cieplicach   (1)

Jelenia Góra Poniedziałek, 07:11
5 marca 2018

Najważniejszą do dzisiaj budowlą Uzdrowiska Cieplice (nie Cieplic) jest Dom Zdrojowy, położony w samym...
Zielone płuca Jeleniej Góry [foto] Zielone płuca Jeleniej Góry   (24)

Jelenia Góra Poniedziałek, 07:23
26 lutego 2018

Wiele miast na świecie „dusi się” od smogu. Niechlubnym liderem wśród nich jest stolica Dolnego...
Sudeckie nazwy na morzach i oceanach świata [foto] Sudeckie nazwy na morzach i oceanach świata   (12)

Region Poniedziałek, 07:12
19 lutego 2018

„Płyń po morzach i oceanach, sław imię polskiego stoczniowca i marynarza, nadaję ci imię…”, są...
Zobacz więcej artykułów
Zobacz więcej Jelonka wczoraj
 
Redakcja

Masz problem? A może wiesz coś ciekawego i chcesz się z nami tą wiedzą podzielić? Zadzwoń do nas lub przyjdż. Redakcja mieści się przy ul. Skłodowskiej-Curie 13/2 (I piętro).
Redakcja : 75-75-444-00
W piątek dyżuruje
redaktor naczelna
Bożena Bryl-Chrząszcz
Od 10.00 do 12.00
 
Wiadomości |  Sport |  Fotoreportaże |  Ogłoszenia |  Katalog firm |  Będzie się działo |  Rykowisko |  Życzenia |  Sondy |  Gazeta |  Reklama 
© 2002-2018 Jelonka jest znakiem należącym do Highlander's Group.
WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Napisz do nas | Redakcja | Jelenia Góra | Świdnica | Wałbrzych | Reklama | Centralne ogrzewanie | Logo