Wydanie najstarszego jeleniogórskiego tygodnika „Der Bote aus dem Riesengebirge” z czwartku, 31 sierpnia 1843 roku, numer gazety „Die Post aus dem Riesengebierge”, także z czwartku, tyle że 19 lipca roku 1888, ówczesny budżet miasta, spis z kasy oszczędnościowej, rejestr wydatków dla ludzi ubogich, wykaz cen zbóż, ręcznie kolorowana fotografia planu miasta – to najważniejsze przedmioty zachowane w kapsule pamięci.
Tuba z nasączonym olejem pergaminem w środku została odkryta podczas prac renowacyjnych w Baszcie Zamkowej. Ta średniowieczna pozostałość po murach obronnych i dawnej bramie, do 1911 roku pełniła funkcję użytkową: była tam platforma widokowa. Najpewniej pod koniec XIX wieku w maszt wieży wbudowano kapsułę pamięci z najważniejszymi – zdaniem mieszkańców Hirschbergu – świadectwami codzienności miasta z tamtych lat. W XX wieku dołożono jeszcze maszynopis z roku 1934 informujący o remoncie masztu z racji zniszczenia przez burzę.
Dokumenty przetrwały w świetnym stanie, niemal nienaruszone, jedynie odkształcone długoletnim zamknięciem w tubie. Bogusław Trafikowski, kierownik robót, o znalezieniu podczas demontażu masztu kapsuły poinformował służby konserwatorskie, a samo znalezisko przeniósł do ratusza, do rąk prezydenta Jeleniej Góry Marcina Zawiły. – Wszystko zostało zaprotokołowane, a ja – korzystając z okazji – „nadużyłem” stanowiska i zabrałem dokumenty do domu, aby je przeanalizować – powiedział dziś pół żartem prezydent miasta.
Wkrótce zawartość kapsuły trafi do Jeleniogórskiej Biblioteki Cyfrowej, gdzie na specjalnym skanerze zostanie zdygitalizowana i w tej formie udostępniona czytelnikom. Oryginały przejmie jeleniogórski oddział Archiwum Państwowego. Zaś na maszcie Baszty Grodzkiej będzie zamontowana nowa kapsuła. – Trafią tam zarówno różne dokumenty jak i wydawnictwa lokalne, w tym prasa. Wzorem dawnych mieszkańców miasta chcemy w ten sposób przekazać przyszłym mieszkańcom pamiątki ze współczesnej Jeleniej Góry – tłumaczy Marcin Zawiła.
Kiedy to nastąpi? Najpewniej w maju, kiedy to Baszta Zamkowa, po dobudowaniu ażurowego wejścia od strony Podwala, będzie udostępniona dla zwiedzających. Jeszcze nie wiadomo, jak zostanie zagospodarowana: będą na pewno dwa poziomy galerii widokowej.
Kapsuła z Baszty Zamkowej jest drugim tego typu znaleziskiem w ciągu ostatnich miesięcy. W ubiegłym roku tubę z pamiątkami z końca XIX wieku wydobyto podczas prac konserwatorskich jabłka na szczycie ratuszowej wieży. Z kolei w roku 2008 – z racji jubileuszu 900-lecia Jeleniej Góry – zamurowano kapsułę pamięci pod popiersiem jelenia przy ratuszowej przybudówce.
